| Tác giả |
|
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 301 of 349: Đă gửi: 06 May 2005 lúc 7:58am | Đă lưu IP
|
|
|
Bài 25: GIỮ LỜI HỨA
1. TRONG CUỘC SỐNG, RẤT NHIỀU GIAO ƯỚC CHO TƯƠNG LAI ĐƯỢC THIẾT LẬP BỞI LỜI HỨA.
Giữ lời hứa là bài học thứ ba nói về Đạo đức của ngôn ngữ (sau hai bài: Hạnh chân thật và Làm chủ lời nói). Chúng ta đă biết, hứa hẹn là việc hướng về tương lai, nhưng người tu theo đạo Phật thường sống theo quan niệm:
“ Không truy t́m quá khứ
Không ước vọng tương lai
Quá khứ đă qua rồi
Tương lai lại chưa đến
Chỉ có pháp hiện tại
Tuệ quán chính là đây
Bất động chẳng lung lay
Hăy thực hành như thế”
Người biết tu theo Phật pháp không bận tâm về những việc đă xảy ra trong quá khứ, cũng không ước mơ hướng đến cuộc sống vị lai. Họ chỉ thanh thản sống trong đời sống của hiện tại. Sự thật, khi đi t́m đến tận cùng của cái gọi là hiện tại để ḿnh có thể an trú, chúng ta lại không thấy cái ǵ gọi là hiện tại nữa. Trên thực tế cuộc sống, hiện tại không bao giờ là một khoảnh khắc độc lập với quá khứ và vị lai. Hiện tại vẫn là một mắc xích trong sự diễn tiến của thời gian không bao giờ dừng trụ. V́ vậy, từ bỏ quá khứ hay vị lai để an trú trong hiện tại cũng không phải là điều có thật mặc dù trên sự dụng công tu tập, chúng ta tưởng là như thế.
V́ hiện tại là kết quả của quá khứ nên bao nhiêu việc chúng ta làm trong quá khứ đều tạo thành đời sống trong hiện tại. Và con người đang sống ngày hôm nay có muôn ngàn tiếng vọng của ngày hôm qua.
Ví dụ, ngày hôm nay có thiện căn được thanh thản tu tập, không bị bao nhiêu điều gia duyên ràng buộc làm lụy phiền đau khổ để một mai đem trí tuệ, đạo hạnh ra giữ ǵn Phật pháp, làm lợi ích cho chúng sinh, chúng ta đă phải tạo biết bao công hạnh từ những kiếp trước. Nghĩa là chúng ta đă thường xuyên cúng dường Tam Bảo, tu tập thiền định, làm rất nhiều điều lành. Với mái đầu c̣n xanh tóc, chúng ta đă khước từ được cuộc sống thế gian để bước vào con đường đạo là kết quả của việc tích lũy từ của quá khứ. Không nói đâu xa, bây giờ được ngồi đây tu tập, chúng ta cũng trải qua biết bao ngày tháng phấn đấu tu hành. Từ lúc c̣n sống với gia đ́nh đến khi gặp Phật pháp, tập ăn chay, đi chùa, rồi xin cha mẹ xuất gia…, chặng đường ấy vô cùng khó khăn, không đơn giản chút nào. Khi được vào chùa, chúng ta cũng phải nỗ lực học tập, phấn đấu để được Thầy Tổ cho đi học lớp Cơ bản Phật học và nhiều chương tŕnh cao hơn nữa. Nếu bây giờ chúng ta phá vỡ kết quả ấy th́ vị lai sẽ đi qua một hướng khác. Chúng ta không c̣n b́nh yên để tu tập nữa.
Như vậy, quá khứ đă tạo nên hiện tại và hiện tại sẽ tạo nên cuộc sống vị lai cho con người. Nếu trong hiện tại chúng ta học giỏi, tu tập tiến bộ th́ tương lai sẽ gặt hái được những điều tốt đẹp. Chẳng hạn, một người học hành giỏi, có uy tín sẽ được quư Thầy trong trường sắp xếp cho đi học lớp Cao cấp Phật học. Hoặc người nào phát tâm tu hành, quư Thầy sẽ trợ duyên cho nhập thất. Hoặc người có hạnh tốt, đối với chúng luôn từ bi thương yêu, hy sinh nhường nhịn th́ lớn lên quư Thầy sẽ đề nghị cho trụ tŕ hay làm Giáo thọ ở một ngôi chùa nào đó. Hoặc trong hiện tại, nhờ biết siêng năng tinh tấn tu tập, biết hy sinh, nhường nhịn mọi điều cho huynh đệ nên sau này phước lành sẽ đến với chúng ta một cách tự nhiên. Chúng ta sẽ được người khác đem đến biết bao điều tốt đẹp. Rơ ràng, quá khứ đă làm nên hiện tại và quá khứ cùng với hiện tại làm thành vị lai. Đó là một tiến tŕnh tự nhiên.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 302 of 349: Đă gửi: 06 May 2005 lúc 8:00am | Đă lưu IP
|
|
|
Giữ lời hứa là bài học thứ ba nói về Đạo đức của ngôn ngữ (sau hai bài: Hạnh chân thật và Làm chủ lời nói). Chúng ta đă biết, hứa hẹn là việc hướng về tương lai, nhưng người tu theo đạo Phật thường sống theo quan niệm:
"Không truy t́m quá khứ
Không ước vọng tương lai
Quá khứ đă qua rồi
Tương lai lại chưa đến
Chỉ có pháp hiện tại
Tuệ quán chính là đây
Bất động chẳng lung lay
Hăy thực hành như thế"
Người biết tu theo Phật pháp không bận tâm về những việc đă xảy ra trong quá khứ, cũng không ước mơ hướng đến cuộc sống vị lai. Họ chỉ thanh thản sống trong đời sống của hiện tại. Sự thật, khi đi t́m đến tận cùng của cái gọi là hiện tại để ḿnh có thể an trú, chúng ta lại không thấy cái ǵ gọi là hiện tại nữa. Trên thực tế cuộc sống, hiện tại không bao giờ là một khoảnh khắc độc lập với quá khứ và vị lai. Hiện tại vẫn là một mắc xích trong sự diễn tiến của thời gian không bao giờ dừng trụ. V́ vậy, từ bỏ quá khứ hay vị lai để an trú trong hiện tại cũng không phải là điều có thật mặc dù trên sự dụng công tu tập, chúng ta tưởng là như thế.
V́ hiện tại là kết quả của quá khứ nên bao nhiêu việc chúng ta làm trong quá khứ đều tạo thành đời sống trong hiện tại. Và con người đang sống ngày hôm nay có muôn ngàn tiếng vọng của ngày hôm qua.
Ví dụ, ngày hôm nay có thiện căn được thanh thản tu tập, không bị bao nhiêu điều gia duyên ràng buộc làm lụy phiền đau khổ để một mai đem trí tuệ, đạo hạnh ra giữ ǵn Phật pháp, làm lợi ích cho chúng sinh, chúng ta đă phải tạo biết bao công hạnh từ những kiếp trước. Nghĩa là chúng ta đă thường xuyên cúng dường Tam Bảo, tu tập thiền định, làm rất nhiều điều lành. Với mái đầu c̣n xanh tóc, chúng ta đă khước từ được cuộc sống thế gian để bước vào con đường đạo là kết quả của việc tích lũy từ của quá khứ. Không nói đâu xa, bây giờ được ngồi đây tu tập, chúng ta cũng trải qua biết bao ngày tháng phấn đấu tu hành. Từ lúc c̣n sống với gia đ́nh đến khi gặp Phật pháp, tập ăn chay, đi chùa, rồi xin cha mẹ xuất gia…, chặng đường ấy vô cùng khó khăn, không đơn giản chút nào. Khi được vào chùa, chúng ta cũng phải nỗ lực học tập, phấn đấu để được Thầy Tổ cho đi học lớp Cơ bản Phật học và nhiều chương tŕnh cao hơn nữa. Nếu bây giờ chúng ta phá vỡ kết quả ấy th́ vị lai sẽ đi qua một hướng khác. Chúng ta không c̣n b́nh yên để tu tập nữa.
Như vậy, quá khứù đă tạo nên hiện tại và hiện tại sẽ tạo nên cuộc sống vị lai cho con người. Nếu trong hiện tại chúng ta học giỏi, tu tập tiến bộ th́ tương lai sẽ gặt hái được những điều tốt đẹp. Chẳng hạn, một người học hành giỏi, có uy tín sẽ được quư Thầy trong trường sắp xếp cho đi học lớp Cao cấp Phật học. Hoặc người nào phát tâm tu hành, quư Thầy sẽ trợ duyên cho nhập thất. Hoặc người có hạnh tốt, đối với chúng luôn từ bi thương yêu, hy sinh nhường nhịn th́ lớn lên quư Thầy sẽ đề nghị cho trụ tŕ hay làm Giáo thọ ở một ngôi chùa nào đó. Hoặc trong hiện tại, nhờ biết siêng năng tinh tấn tu tập, biết hy sinh, nhường nhịn mọi điều cho huynh đệ nên sau này phước lành sẽ đến với chúng ta một cách tự nhiên. Chúng ta sẽ được người khác đem đến biết bao điều tốt đẹp. Rơ ràng, quá khứ đă làm nên hiện tại và quá khứ cùng với hiện tại làm thành vị lai. Đó là một tiến tŕnh tự nhiên.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 303 of 349: Đă gửi: 06 May 2005 lúc 8:01am | Đă lưu IP
|
|
|
Có hai trường hợp vi phạm lời hứa:
Có khi lúc đầu người ta hứa thật ḷng nhưng sau đó đổi ư. Đây là tội bội tín. Nghĩa là không giữ lời hứa, làm ngược lại với uy tín, với lời hứa của ḿnh. Có thể lúc ấy, do sự bồng bột hoặc do thích thú điều ǵ đó một cách nhất thời, người ta đă hứa rất nồng nhiệt, chân thành. Nhưng khi suy nghĩ lại, thấy lời hứa của ḿnh thật vô lư, dại dột, người ấy đă đổi ư. Ví dụ, trong lúc cao hứng, muốn chứng tỏ ḿnh là người rộng răi, hào phóng, nguời này đă hứa với người kia: “ Bao giờ anh cất nhà, tôi sẽ giúp anh mười bao xi măng”. Nhưng khi về nhà tính lại, thấy mười bao xi-măng không phải là món quà nhỏ, người hứa đâm ra tiếc. V́ thế, khi người kia đến báo là ḿnh bắt đầu cất nhà và nhắc chuyện mười bao xi-măng, người này đă t́m cách thoái thác. Đó là bội tín, hứa thật ḷng nhưng không giữ được lời hứa.
Trường hợp thứ hai là khi hứa, người hứa biết rơ rằng ḿnh chỉ hứa suông, biết rơ rằng ḿnh sẽ không thực hiện nhưng vẫn hứa. Đây là tội nói dối kèm với bội tín. V́ vậy, tội nặng hơn. Nếu sự thất hứa đem lại hậu quả nghiêm trọng, người hứa có thể bị kết tội lừa đảo, có thể bị truy tố về h́nh sự….Trong việc làm ăn, trường hợp này thường xảy ra. Những người chuyên lừa đảo thường hứa hẹn những điều tốt đẹp để người khác tin. Biết bao nhiêu người bị mắc lừa nên tiền của mất sạch. Càng ngày, việc lừa đảo càng diễn ra tinh vi hơn. Nhiều người đă làm giấy tờ giả đóng vai những cán bộ cao cấp trong bộ máy Nhà nước đi lừa những công ty, xí nghiệp. Họ hứa sẽ “chạy” giấy tờ để được phê duyệt những dự án lớn hoặc vay vốn đầu tư vv…Trước khi lời hứa trở thành hiện thực, các công ty ấy phải chi tiền cho họ nhiều lần để “ngoại giao”. Cuối cùng, khi đă ôm được món tiền kha khá, những tay ấy đă t́m cách “đánh bài chuồn”. Những người này, khi hứa thừa biết là ḿnh nói dối để lừa người khác nên tội rất nặng.
Trong cuộc sống, cũng có những lời hứa suông như vậy nhưng không gây hậu quả nghiêm trọng. Ví dụ, khi vui miệng, người này nói với người kia: “Anh cứ yên tâm đi học đi, để việc này tôi làm cho”. Nói như vậy, nhưng khi người kia trở về, mọi việc vẫn đâu c̣n đấy. V́ người người nói biết chắc sẽ không làm nhưng vẫn nói dối để người kia tin. Tuy không có hậu quả nghiêm trọng nhưng hứa như vậy vừa phạm tội bội tín vừa nói dối, chúng ta không nên để điều này xảy ra.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 304 of 349: Đă gửi: 06 May 2005 lúc 8:02am | Đă lưu IP
|
|
|
2. CÁC LOẠI LỜI HỨA.
Chúng ta có thể phân ra nhiều loại lời hứa:
Thứ nhất là hứa giúp đỡ. Hứa giúp đỡ thường xuất phát từ ḷng tốt. Chúng ta gặp rất nhiều những lời hứa giúp đỡ như: “ Anh cứ lo công việc đó, c̣n phần việc này tôi sẽ giúp anh” hoặc :“ Anh cứ cất nhà đi, tôi sẽ sang anh cho đỡ bớt tiền công”… Có khi đó là lời hứa bố thí: “Anh cứ tập trung học đi, tôi sẽ lo cho anh từ giấy viết đến học phí”. Đó là những lời hứa giúp đỡ do xuất phát từ ḷng tốt, ḷng vị tha, ḷng thương người. Đó không phải là những lời hứa suông mà là hứa thành thật và chắc chắn sẽ được người hứa thực hiện.
Thứ hai là hứa cất giùm tài sản. Ví dụ, một người có việc phải đi xa một thời gian nên gửi lại khối tài sản lớn của ḿnh cho người bạn giữ giùm. Người ấy dặn ḍ: “ Đây là tất cả tài sản của tôi. Tôi phải đi xa nhưng không thể mang theo được, nhờ bạn giữ giúp. Khi nào trở về, tôi sẽ nhận lại. Nếu tôi không về, phiền anh giao lại cho người thân của tôi hiện đang ở tại…. ”. Giao lại một tài sản lớn cho bạn, rơ ràng người gửi phải có độ tin cậy nhất định vào uy tín của bạn ḿnh. Và người hứa giữ giúp tài sản phải là người không tham lam mới thực hiện được lời hứa của ḿnh. Điều này không phải đơn giản. Bản chất người ấy phải là không tham lam, không màng đến của cải của người khác nên mới có uy tín. Nhưng trong trường hợp này, giữ tài sản là việc khó hơn nhều. Thử so sánh hai t́nh huống chúng ta sẽ thấy rơ hơn.
Ví dụ, khi đi đường, chúng ta thấy ai đánh rơi một sợi dây chuyền trị giá mười lượng vàng. Là đệ tử Phật, biết lấy cái không phải của ḿnh là điều sai lầm nên chúng ta không lấy mà đem nộp cho chính quyền địa phương nhờ họ t́m và trả lại cho người đánh mất. Việc làm đó tuy khó (v́ đây là một số tiền lớn) nhưng v́ đạo đức, v́ vâng lời Phật dạy nên chúng ta vượt qua được. Hơn nữa, thời gian từ lúc nhặt được sợi dây chuyền đến khi giao cho chính quyền không dài nên chúng ta vượt qua sự tham lam một cách dễ dàng. Nhưng trong trường hợp người khác giao cho chúng ta hai trăm lượng vàng nhờ cất giữ từ năm này qua năm khác th́ mọi cái không c̣n đơn giản nữa. Đây là lúc mà Đạo đức của chúng ta bị thử thách gay gắt nhất. Nếu người kia trở về, chúng ta sẵn sàng giao lại mà không cần phải suy nghĩ điều ǵ. Đằng này, người th́ đi biền bịệt, của vẫn nằm ngay trong nhà ḿnh. Đây quả là một thử thách lớn đối với người có “sứ mệnh” cất giữ tài sản cho người khác.
Trong trường hợp này, người nào vẫn giữ được lời hứa của ḿnh, vẫn t́m cách trao lại cho thân nhân người gửi tất cả tài sản ấy, không chiếm đoạt một lượng nhỏ nào dù thời gian có đằng đẳng đến mười năm, người đó quả là có đạo đức đặc biệt. Người này có công đức trong tâm rất lớn mặc dù có thể bên ngoài, công đức của họ không lớn. V́ việc chịu đựng được sự quyến rũ của tài sản trong mười năm trời, không tơ hào một đồng nào của ông ta cũng không đem lại lợi ích nhiều cho người khác. Có khi bản thân người gửi không c̣n sống để hưởng số tiền ấy và người thân của ông ta cũng không biết mà hy vọng. V́ thế cũng chẳng có ai phải đau khổ v́ thất vọng. Chính v́ vậy, việc giữ số tài sản ấy cả mười năm rồi giao lại cho người ta không đem lại nhiều phước cho người giữ. Nhưng cái đức ở trong tâm được khẳng định, không ǵ có thể so sánh được.
Chúng ta phải thừa nhận một điều, nói đến đạo đức, ai cũng có thể nói được. Nhưng chỉ khi đối diện với nghịch cảnh, đối diện với những cám dỗ, chúng ta mới khẳng định được đạo đức của ḿnh. Ngay cả người chuyên đi giảng về đạo đức cho người khác cũng thú nhận nếu ai đó giao cho ḿnh một trăm cây vàng có lẽ ḿnh cũng ăn ngủ không yên. Hoặc khi có người nào nói nặng lời, ḷng cũng thấy giận... Việc cất giùm tài sản trong bao nhiêu năm để thử ḷng không tham của ḿnh cũng vậy. Nếu giữ được điều đó, phước không nhiều nhưng công đức của chúng ta rất lớn. Khi chết, có thể chúng ta c̣n được lên cơi trời nữa.
Thứ ba là hứa từ bỏ sự sai lầm. Trong cuộc sống, con người không ai không mắc phải sai lầm. Điều quan trọng là khi biết ḿnh phạm lỗi lầm, con người có quyết tâm từ bỏ hay không. Để từ bỏ được lỗi lầm, người phạm lỗi thường hứa với một đối tượng nào đó, có khi tự hứa với ḷng ḿnh. Ví dụ, một người lúc đầu do tham lam, thích lấy của người khác làm của riêng cho ḿnh dần dần trở thành một căn bệnh - bệnh ăn cắp. Người xưa thường nói: “Ăn cắp quen tay, ngủ ngày quen mắt”. Điều đó quả không sai.
Có người sống trong gia đ́nh tương đối khá giả nhưng hễ thấy người khác sơ hở là lấy cắp ngay. Khi bị người xung quanh phát hiện và được gia đ́nh phân tích cho thấy nếu ăn cắp, sau này sẽ mắc quả báo nghèo khổ, mất mát, hư hao, đau khổ, thất vọng… , người ấy đă hiểu ra và hứa sẽ không ăn cắp nữa. Đó là lời hứa từ bỏ tính xấu. Hoặc có người mắc sai lầm là hay giao du với kẻ xấu.
Một cô gái sống trong gia đ́nh danh giá lại giao du với một người con trai thuộc loại du côn chẳng hạn. Khi được gia đ́nh khuyên bảo ân cần, cô gái hối hận, hứa với gia đ́nh sẽ cắt đứt quan hệ với người ấy. Đó cũng là hứa từ bỏ sai lầm.
Hoặc có người mắc sai lầm là nghiện ngập. Hiện nay, sống giữa bao nhiêu sự cám dỗ: ma túy, rượu chè, bài bạc, quan hệ nam nữ bừa băi … nếu không có bản lĩnh, con người sẽ bị những thú vui đó làm cho đam mê, trở nên nghiện ngập. Chúng ta biết rằng, những cái làm cho con người nghiện ngập thường tạo ra cảm giác nội tại. Cũng như tất cả hạnh phúc trên thế gian này sự thật không phải do hoàn cảnh mà chỉ là cảm giác nội tại mà thôi. Những người nghiện rượu, có thể uống từ ly này qua chai kia, không có rượu không chịu nổi là do rượu khi vào cơ thể đă đem lại cho họ cảm giác nội tại ǵ đó khiến họ thích thú. Với họ, lúc bấy giờ hạnh phúc chỉ có thể nằm ở đáy ly. Chính cảm giác thích thú đó khiến họ muốn uống rượu thường xuyên và sinh ra nghiện. Tùy theo cảm giác mạnh hay yếu mà sự nghiện đó sẽ khó bỏ hay dễ bỏ.
Người nghiện bài bạc cũng vậy. Điều ǵ đă làm cho họ trở thành người nghiện? Ngoài việc bị lôi cuốn v́ thắng thua, được mất, có thể cảm giác nội tại làm cho họ thích thú c̣n nằm ở chỗ hồi hộp khi nặn từng con bài. Chính cái hồi hộp ấy tạo nên cảm giác nội tại khiến người ta thích thú, say mê. Nhưng trong tất cả những cái làm con người nghiện ngập, đáng sợ nhất là ma túy. Sự xuất hiện của ma túy là một tai họa cho nhân loại. Nhưng nhiều người chưa ư thức được điều đó nên vẫn chạy theo. Không ít người v́ đồng tiền mà buôn bán chất ma túy, đẩy người khác vào chỗ chết. Theo nhận xét của nhiều người, một trăm người nghiện ma túy, chưa có người nào thắng được nó. V́ cảm giác nội tại mà ma túy đem lại rất mạnh. Đến nỗi, khi đă nghiện ma túy, người ta sẽ bỏ tất cả những thứ khác trước đây từng làm họ say mê. Người nghiện ma túy khi đă hiểu ra, đă tỉnh ngộ, hứa với mọi người sẽ từ bỏ nó. Đó cũng là lời hứa thoát khỏi sự sai lầm trong cuộc đời ḿnh.
Những lời hứa ấy không dễ dàng thực hiện được v́ khoái cảm nội tại do những thứ ấy đem lại quá mạnh, thôi thúc họ muốn măi măi có được cảm giác đó. V́ vậy, phải có công đức rất lớn người bị nghiện mới từ bỏ được những cái xấu đă từng lôi cuốn ḿnh.
Một trường hợp khác cũng được coi là hứa từ bỏ sai lầm. Đó là hứa bỏ tính hay thù hận. Có người từ nhỏ thường có tính hay thù vặt. Bị ai làm điều ǵ xúc phạm, họ cứ để trong bụng và t́m cách hại lại người ta để trả thù. Chẳng hạn, khi c̣n đi học, bị bạn đánh mà không dám đánh trả nên cứ phá lặt vặt sau lưng như lén đổ mực vào sách vở bạn, hái trái “mắt mèo” chà lên ghế ngay chỗ ngồi của bạn hoặc t́m cách nói xấu sau lưng… Đó là lối trả thù vặt. Khi trở thành người lớn, nếu không sửa chữa, tật xấu đó trở thành điều nguy hiểm. Nếu hận ai, ghét ai, họ sẽ nghĩ cách trả thù. Nhưng khi hiểu đạo, biết đó là tật xấu, người mắc bệnh thù vặt hứa sẽ từ bỏ nó.
Tất nhiên, đối với con người, loại lời hứa nào cũng khó giữ, nhất là hứa từ bỏ sự sai lầm. Khi bị mọi người phát hiện và chỉ ra lỗi lầm, ai cũng cảm thấy xấu hổ nên hứa sẽ từ bỏ. Nhưng từ lúc hứa đến khi từ bỏ hẳn sai lầm, chúng ta phải trải qua nhiều lần vấp ngă. Những lúc xung quanh không c̣n ai, chúng ta dễ bị thói quen thúc đẩy, lôi kéo trở lại con đường cũ. Chỉ có ḷng quyết tâm và ư chí mạnh mẽ, chúng ta mới có thể từ bỏ được sai lầm. Nếu biết lạy Phật thường xuyên, chúng ta cũng có thể bỏ được những tật xấu đó.
Đó là ba loại lời hứa thường gặp trong cuộc sống. Tùy theo mỗi loại lời hứa, muốn thực hiện được, chúng ta phải có ḷng tốt, ḷng vị tha, không tham lam ích kỷ và phải có ư chí rất lớn.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 305 of 349: Đă gửi: 06 May 2005 lúc 8:04am | Đă lưu IP
|
|
|
Ngoài ba loại lời hứa trên, chúng ta c̣n gặp một loại lời nói cũng thể hiện đạo đức của ngôn ngữ nhưng ở mức độ nhẹ hơn lời hứa, đó là…hẹn. Hẹn là lời giao ước làm việc ǵ đó hay gặp gỡ ai vào một thời điểm nào đó. Hứa bao gồm cả hẹn nhưng hẹn thường nhấn mạnh ư nghĩa về thời điểm, thời gian. Nếu hẹn vào một giờ giấc nhất định mà chúng ta không thực hiện được gọi là lỡ hẹn. Khi lỡ hẹn, chúng ta thường làm ảnh hưởng đến công việc và kế hoạch của người khác. Bởi vậy, khi đă hẹn với ai điều ǵ, chúng ta nên đúng hẹn. Nhất là trong công việc, chúng ta cần nghiêm chỉnh giờ giấc. Mỗi người cần phải sống theo nguyên tắc: "Hẹn gặp ai phải đến trước người đó, thà chờ người khác chứ đừng bao giờ để người khác chờ ḿnh". Trong cuộc sống cũng vậy, chúng ta nên nhận phần thiệt tḥi về ḿnh. Cứ sống theo quan niệm: "Thà để người phụ ḿnh chứ ḿnh không phụ người", chúng ta sẽ cảm thấy lương tâm thanh thản hơn v́ không phải sống trong mặc cảm có lỗi với người khác. Trong việc hẹn, nghiêm chỉnh giờ giấc cũng là một biểu hiện của tư tưởng lớn. Người Việt Nam chúng ta c̣n một nhược điểm là không nghiêm túc về giờ giấc mà mọi người quen gọi là “giờ cao su”. Đó là biểu hiện của sự kém tư cách và yếu về đời sống tinh thần. Những người hay trễ hẹn thường khó làm được việc lớn. Nếu để ư, chúng ta sẽ thấy những người làm việc lớn rất nghiêm túc về giờ giấc.
Cao hơn lời hứa là lời thề. Lời thề có tính chất quyết liệt hơn. Đôi khi người ta c̣n lấy một h́nh phạt nào đó ra bảo chứng cho lời thề nếu vi phạm. Trong t́nh yêu, người thế gian thường hay sử dụng những lời thề. Để đảm bảo cho lời thề thủy chung son sắt của ḿnh, họ c̣n mượn những h́nh tượng kỳ vĩ, vĩnh hằng trong vũ trụ:
Dù cho sông cạn đá ṃn
C̣n non c̣n nước hăy c̣n thề xưa.
( Tản Đà )
Với họ, những lời “thề non hẹn biển” ấy thật có ư nghĩa. Dù núi có dời, biển có cạn, ḷng này vẫn không bao giờ thay đổi. Mà biển cả có bao giờ cạn, núi non ngàn năm vẫn c̣n đó nên t́nh này vẫn vĩnh viễn thủy chung.
Hoặc có khi người đời c̣n mượn ánh trăng để chứng giám cho lời thề của ḿnh:
Vầng trăng vằng vặc giữa trời
Đinh ninh hai miệng một lời song song.
(Nguyễn Du)
Thậm chí, có người c̣n đem cả tính mạng của ḿnh đặt vào lời thề. Chúng ta hay nghe những câu thề độc: “ Nếu tôi gian dối, ra đường sẽ bị xe cán”, hoặc: “Nếu tôi nói không thật sẽ bị chết hộc máu”. Những lời thề như vậy chính là cái Nhân và sẽ có quả báo ra nếu làm sai lời thề. Chúng ta đừng nghĩ những chuyện đó không bao giờ xảy ra. Khi chúng ta thốt ra lời thề, nhiều người trong thế giới vô h́nh đă chứng minh điều đó. Lời thề có tính quyết liệt như vậy nên trước khi thề thốt điều ǵ, chúng ta phải hết sức cẩn thận.
Trong đạo Phật, có một loại lời thề rất quan trọng. Đó là lời thề lúc thọ giới. Đây chính là lúc chúng ta phát lên một lời thề thiêng liêng, lớn lao trước trời đất. Tuy thường hay ca ngợi nhưng nhiều người vẫn không hiểu hết ư nghĩa thiêng liêng của việc thọ giới. V́ nếu hiểu một cách chính xác theo từ ngữ th́ thọ là nhận, thọ giới là nhận giới cấm để ǵn giữ. Hiểu như vậy rất đơn giản. Đúng ra, phải hiểu đó là một lời thề trước trời đất, trước Tam Bảo, trước mười phương chúng sinh, chúng ta mới thấy hết sự thiêng liêng của nó và buộc ḿnh phải giữ suốt đời, phải thực hiện điều đó suốt đời. Nhiều khi v́ khung cảnh của giới đàn, chúng ta không hiểu hết. V́ theo luật, khi thọ giới chúng ta không thọ trước Phật mà thọ trước Giới Sư, là nơi h́nh Phật được che ngang bởi một tấm vải, không c̣n thấy Phật chỉ có Tam Sư thất chứng. Và chúng ta nhận giới từ các vị đó. Trong các giới đàn, người được chọn là Tam Sư thất chứng thường là những người có uy đức, có giới đức trong sạch để giới tử nh́n vào, lấy đó làm gương mà phát tâm. Chúng ta không ngờ rằng, lúc nhận giới là lúc ḿnh phát lời thề thiêng liêng trước trời đất. Khi đă thọ giới, chúng ta phải cố gắng giữ, không được coi thường. V́ vậy, trước khi thọ giới, chúng ta phải cân nhắc xem ḿnh đă đủ sức giữ giới hay chưa. Ở các đạo khác, thọ giới được gọi là vow (lời thề / nguyền). Khi một tu sĩ không giữ được lời thề gọi là break the vow (sự tan vỡ lời thề). Nói chung, trong trường hợp nào chúng ta phải cố gắng đừng để phạm lời thề.
Tuy nhiên, việc giữ giới không đơn giản. V́ những Giới điều trong đạo Phật cũng có những điểm không c̣n phù hợp, cần nghiên cứu lại. Theo một số sách để lại th́ trước lúc nhập Niết Bàn, Phật có dặn ngài A Nan:
- Sau khi Như Lai diệt độ, những giới nào xét ra không c̣n cần thiết và phù hợp, có thể bỏ bớt .
Nhưng lúc đó, ngài A Nan buồn quá nên không hỏi kỹ Phật là giới nào. Đến khi họp đại hội chư vị Alahán, ngài Ca Diếp mới hỏi ngài A Nan. Ngài A Nan thưa rằng:
- Thưa chư Tôn giả, tôi có nghe Đức Thế Tôn nói như vậy, giới nào không c̣n cần thiết nữa th́ có thể bỏ.
Ngài Ca Diếp hỏi:
- Hiền giả có hỏi Thế Tôn là giới nào hay không? Có hỏi cụ thể hay không ?
Ngài A Nan trả lời:
- Bạch thưa Tôn giả, tôi không hỏi.
Thế là ngài Ca Diếp trách phạt ngài A Nan v́ đó là một lỗi lớn. Một người làm thị giả cho Phật, một người có kư ức cực kỳ mạnh để giữ ǵn giới pháp, giữ ǵn giáo pháp lại không hỏi cho cặn kẽ một chi tiết quan trọng liên quan đến vận mệnh, đến đời sống của Tăng đoàn.
Thực ra, Ngài A Nan cũng đáng thương. Đặt vào hoàn cảnh đó, Ngài chỉ nghe và hiểu ư tổng quát của lời dặn chứ không hỏi lại. Nhưng ngài Ca Diếp sâu sắc quá, đời sống của Ngài tinh tế quá nên nhận ra điều đó. Nếu không hỏi cho cặn kẽ, chỉ nghe một cách tổng quát làm sao biết được giới nào nên giữ, giới nào nên bỏ ? Bởi vậy, Ngài quyết định tạm thời giữ lại toàn bộ các giới. Theo Nam Tông, Tỳ kheo Tăng có hai trăm hai mươi bảy giới, theo Bắc Tông là hai trăm năm mươi giới; Tỳ kheo Ni là ba trăm bốn mươi tám giới.
Những giới căn bản, quan trọng, chúng ta phải giữ. Nhưng những giới phụ, bây giờ xét lại có nhiều điều không c̣n phù hợp nữa, chúng ta có thể vận dụng một cách linh hoạt. Ví dụ giới về y bát. Có lẽ lúc ấy bát ăn cơm c̣n khan hiếm nên Phật dặn phải giữ bát ăn cơm rất kỹ, không được để vỡ. Thời đó, vải vóc cũng thiếu nên phải giữ y bát cho kỹ để giữ tư cách. Nếu để rách, mất y bát người thầy tu ra đường có vẻ luộm thuộm, không có tư cách. Trong thời đại ngày nay, điều này không c̣n phù hợp v́ đi đến đâu, chúng ta cũng có chén bát ăn đầy đủ. Chưa kể đến nhà Phật tử, thôi th́ đủ kiểu chén sang trọng, đẹp mắt. V́ vậy, vấn đề này không c̣n quan trọng nữa. Nếu đi ăn cơm, lúc nào người tu cũng mang theo cái bát th́ cồng kềnh quá. Cái y cũng vậy. Thời đó, ngoài ư nghĩa thiêng liêng, cái y của người tu c̣n có ư nghĩa thực dụng. C̣n bây giờ, quư Thầy đi dạy chỉ cần mặc chiếc áo tràng; các Thầy ngồi học Pháp cũng chỉ mặc áo tràng, không ai quấn y nữa. Chúng ta giữ lại cái y như giữ lại một biểu tượng của Phật pháp, mang ư nghĩa nghi lễ thiêng liêng. Lúc bấy giờ, nói Tỳ kheo ba y, nghĩa là ba cái y quấn từng ṿng. Y năm điều là cái y để lao động; y bảy điều là để ăn cơm, tụng kinh, lễ Phật, tọa thiền v.v… C̣n y chín điều mới có tính nghi lễ. Khi truyền giới, thuyết giảng, quư Thầy mới đắp y chín điều. Như vậy, chỉ riêng y bát đă chiếm đến mấy chục giới.
Vấn đề y bát ngày xưa rất quan trọng. V́ vậy, có chuyện kể rằng: Khi có một người ngộ đạo đến xin Phật truyền giới Tỳ kheo, Phật hỏi:
- Ông đă có đủ y bát chưa?
Người ấy trả lời:
- Bạch Thế Tôn! Chưa.
Phật nói:
- Như Lai không truyền giới cho người chưa đủ y bát.
Mặc dù tâm người ấy đă chứng đạo đến mức A Na Hàm (so với bây giờ là cả một trời một vực) nhưng Phật vẫn không truyền giới Tỳ kheo. Ngài bảo ông ta đi kiếm y bát. Chừng nào xin đủ y bát, Ngài mới cho thọ Tỳ kheo. Để làm một Tỳ kheo, người tu phải có h́nh thức, tư cách chuẩn mực. Ngày nay, vấn đề y bát không c̣n quá quan trong như trước nữa.
Những giới khác, chúng ta phải cố gắng giữ nhưng tùy từng trường hợp mà có sự linh hoạt, không cố chấp. V́ giới không phải là khuôn mẫu cố định mà thuộc về trí tuệ. Chính Phật đă dựa vào trí tuệ, đạo đức của ḿnh mà chế thành giới. Ngày nay, muốn giữ được giới, chúng ta cũng phải có trí tuệ, có định lực, có đạo đức. Nếu cứ giữ giới một cách rập khuôn, cứng nhắc, không khéo chúng ta bị rơi vào giới cấm thủ. Đó là sự cố chấp về giới luật. Sự cố chấp đó đi ngược lại với tinh thần giải thoát của đạo Phật, có thể coi là một chướng đạo giải thoát. V́ vậy, tùy từng trường hợp mà chúng ta có sự linh hoạt khi giữ giới. Điều quan trọng là khi học về việc giữ lời hứa, chúng ta phải nhớ thọ giới là một lời thề lớn, cần phải giữ suốt cuộc đời ḿnh.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 306 of 349: Đă gửi: 06 May 2005 lúc 8:07am | Đă lưu IP
|
|
|
3. NGƯỜI ĐỆ TỬ PHẬT PHẢI LUÔN CỐ GẮNG GIỮ LỜI HỨA.
Người đệ tử Phật phải luôn cố gắng giữ lời hứa. V́ nếu thất hứa, chúng ta sẽ làm mất uy tín với người khác. Mất uy tín có nghĩa là mất tư cách, làm mất niềm tin của mọi người. V́ khi đă hứa mà không thực hiện, người ta sẽ nghĩ rằng chúng ta là người không có quyết tâm, không có ư chí, và đạo đức cũng có vấn đề. Người không có đạo đức, không có tư cách chắc chắn không được người khác tin. Điều này ảnh hưởng đến danh dự chung của đạo Phật. Nếu gặp những Phật tử thuần thành, họ hiểu y pháp bất y nhân nên không dựa vào cá nhân một người tu mà đánh giá cả đạo Phật. Họ sẽ hiểu cá nhân có thể sai lầm nhưng đạo tuyệt đối không bao giờ sai. Nhưng với những người không có niềm tin vững chắc vào đạo, chỉ đánh giá đạo dựa vào những người tu theo đạo đó, nếu chúng ta cứ hứa suông mà không thực hiện th́ họ sẽ không tin vào đạo. V́ vậy, việc giữ lời hứa cho ḿnh kỳ thực là giữ danh dự cho đạo, giữ được niềm tin của người khác đối với đạo. Đó là việc nhỏ nhưng công đức rất lớn.
Mặt khác, giữ được lời hứa c̣n làm tăng sức mạnh tinh thần, làm lớn thêm uy đức, khiến lời nói của chúng ta có sức mạnh vô h́nh có thể thuyết phục người khác v́ đằng sau việc giữ lời hứa là một quyết tâm lớn. Thử quan sát một vài người xung quanh, chúng ta sẽ thấy được điều này. Nếu người nào nói điều ǵ, làm điều đó, sau một thời gian, người ấy sẽ trở nên phương phi, rắn rỏi, mạnh mẽ. Người hứa mà làm được phải là người có quyết tâm rất lớn. Sự quyết tâm ấy cứ thôi thúc ngấm ngầm trong ḷng họ và dần dần biến thành năng lực tinh thần mạnh mẽ. Năng lực tinh thần đó phát ra bên ngoài, hiện lên trên khuôn mặt khiến họ trở nên phương phi, có uy đức và có tinh thần mạnh mẽ, vững vàng. Nh́n vào những người có khuôn mặt như vậy, tự nhiên chúng ta cũng cảm thấy nể phục. Đó là công đức được tạo thành do quyết tâm giữ lời hứa, thực hiện lời hứa. Ngược lại, người nào cứ “nói để mà nói”, nói mà không cần thực hiện, chỉ vài năm sau khuôn mặt sẽ xuống sắc, xuống tinh thần, trở thành người yếu đuối, tầm thường. Nh́n những người như vậy, ít ai tỏ ra kính trọng. Tất nhiên, không phải người ta không kính trọng v́ biết người đó hay thất hứa mà do họ không c̣n năng lực tinh thần, không c̣n uy đức để người khác cảm mến.
Thật ra, giữ lời hứa là một việc rất khó khăn. V́ từ lúc hứa đến lúc thực hiện có nhiều việc xảy ra dễ làm chúng ta quên hoặc đổi ư. Nhiều người đă mắc phải điều này. Có khi hứa rồi nhưng v́ nhiều việc quá nên chúng ta quên bẵng đi. Đến khi được nhắc lại, chúng ta mới giật ḿnh nhớ ra và cảm thấy ḿnh có lỗi. Cũng có trường hợp không phải quên nhưng v́ một lư do nào đó cảm thấy không thực hiện được nên chúng ta thay đổi ư định, rút lại lời hứa. Ví dụ, một lần nọ, thấy người bạn gặp khó khăn đang cần vốn làm ăn, trong lúc cao hứng, chúng ta hứa sẽ giúp họ số tiền ba triệu đồng để mở quán bán hàng tạp hóa. Nhưng khi về nhà, nghĩ lại thấy số tiền đó lớn quá, lại bị những người trong gia đ́nh nói ra, nói vào nên chúng ta đă thay đổi ư định, không giúp nữa. Đó là trường hợp thất hứa do ngoại cảnh tác động, do không giữ được lập trường. Khi đă hứa giúp người khác, chúng ta phải chấp nhận sự thiệt tḥi. Trong trường hợp sự vị kỷ lớn hơn vị tha, nếu không có quyết tâm chúng ta sẽ không giữ được lời hứa.
Về Nhân Quả của việc giữ lời hứa, trong một bài kinh, Đức Phật có nói: Một gia chủ cư sĩ đến với một Sa môn Bàlamôn và thưa rằng: “Thưa Tôn giả! Con sẽ cúng dường Tôn giả thế này thế kia”. Sau đó, người này không thực hiện như đă hứa. Khi đi ra làm ăn buôn bán, người ấy luôn bị thất bại v́ hứa mà không thực hiện làm người khác thất vọng. Như vậy, quả báo của việc thất hứa là chúng ta sẽ thất bại, không đạt được điều ǵ cả.
Đoạn thứ hai, Phật nói: Một cư sĩ đến với một Sa môn Bàlamôn và thưa rằng: “ Thưa Tôn giả1 Con sẽ cúng dường Tôn giả thế này thế kia”. Rồi người đó thực hiện sự cúng dường như đă hứa. Sau đó, khi đi ra làm ăn, buôn bán, người này đều thành công như kế hoạch ḿnh đă định. Nghĩa là khi đă hứa với ai điều ǵ, nếu thực hiện đúng, chúng ta sẽ gặp quả báo là đạt được những ǵ ḿnh đă định.
Trường hợp thứ ba, Phật nói: Một gia chủ cư sĩ đến với một Sa môn Bàlamôn và thưa rằng: “ Thưa Tôn giả! Con sẽ cúng dường Tôn giả cái này, cái kia”. Sau đó, người này thực hiện vượt hơn lời đă hứa. Khi ra làm ăn buôn bán, người đó đều thành công vượt hơn kế hoạch đă dự định. Như vậy, kiếp nào hay kiếp này, nếu hứa một mà làm được hai, ba th́ chúng ta sẽ thành công lớn. Đó là những lời Phật dạy về vấn đề giữ lời hứa đối với người cư sĩ.
Trong đạo Phật, việc giữ lời hứa có khả năng hỗ trợ thiền định. V́ chính quyết tâm giữ ǵn, thực hiện những lời hứa tốt đẹp sẽ tạo thành sức mạnh tinh thần, tạo thành sức mạnh nhiếp tâm trong Thiền định. Chúng ta đă biết, việc nhiếp tâm trong Thiền định đ̣i hỏi sức mạnh tinh thần rất lớn. Những người có tinh thần yếu đuối không thể nhiếp tâm vào định. Như vậy, trong nhiều yếu tố tạo nên sức mạnh tinh thần cho con người, giữ lời hứa cũng là một trong những yếu tố quan trọng.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 307 of 349: Đă gửi: 06 May 2005 lúc 8:08am | Đă lưu IP
|
|
|
4. TÂM NGUYỆN.
Khi đến với Phật pháp, chúng ta thường phát nguyện mỗi ngày. Lời phát nguyện sẽ định hướng cho chúng ta trong việc tu hành ở kiếp này và trong những kiếp sau. Đến với Phật pháp mà mỗi ngày không phát nguyện là một thiếu sót lớn. Lời nguyện có hai điều: tâm nguyện và cầu nguyện.
Cầu nguyện là xin thần lực của Phật gia hộ cho chúng ta đạt được những điều ḿnh muốn. Việc cầu xin đó thường vượt ra ngoài khả năng của chúng ta. Trong bài này, chúng ta không bàn đến việc cầu nguyện, chỉ bàn đến tâm nguyện.
Tâm nguyện là phát nguyện, là điều chúng ta hứa để thực hiện. Tuy nhiên, giữa lời hứa và phát nguyện vẫn có sự khác nhau. Những điều chúng ta hứa thường là những việc nhỏ nhưng cụ thể, rơ ràng. Đó có thể là lời hứa ba năm nữa chúng ta sẽ bắt đầu nhập thất; có thể là lời hứa xin Ban Giám hiệu giúp huynh đệ nào đó để họ được vào học… Trong khi đó, tâm nguyện thường rất lớn và trừu tượng. Chẳng hạn, chúng ta nguyện với Phật sẽ độ hết chúng sinh. Lời nguyện đó lớn mênh mông và vô cùng trừu tượng v́ biết đến bao giờ chúng ta mới độ được tất cả chúng sinh. Nhưng chúng ta vẫn cứ nguyện để tạo thành cái Nhân cho kiếp sau và cho nhiều kiếp về sau.
Lời nguyện và lời hứa có sự khác nhau như vậy. Tuy lời nguyện có vẻ mạnh mẽ nhưng thực ra không chắc chắn bởi nó mơ hồ, trừu tượng, không có thời hạn để con người thực hiện. Ngược lại, lời hứa tuy nhỏ hơn nhưng cụ thể, chắc chắn hơn. Tuy nhiên, dù sao chúng ta cũng phát nguyện đều đặn mỗi ngày v́ đó cũng là cái Nhân đưa đến hành động mạnh mẽ ở những kiếp về sau.
Ví dụ, hằng ngày, chúng ta luôn nguyện “đem Phật pháp hoằng hóa nơi nơi”, nghĩa là nguyện làm Giảng sư. Nếu có Nhân chắc chắn sẽ có Quả. Nếu có tâm nguyện như vậy, cuối cùng chúng ta sẽ làm được điều đó. Hiện nay, trên đất nước ta cũng như trên thế giới có rất nhiều Giảng sư. Có thể những người này trong một kiếp nào đó cũng đă có lời nguyện “đem Phật pháp hoằng hóa nơi nơi” nên đạt được như vậy.
Tuy nhiên, trở thành Giảng sư chưa đủ. Điều quan trọng là chúng ta sẽ giảng như thế nào ? Lời giảng của chúng ta có chứa đựng chân lư sâu xa trong đó hay không ? Chúng ta chỉ t́m cách nói cho hấp dẫn người nghe hay giảng từ nội tâm tu tập của ḿnh ? Rồi việc giáo hóa của chúng ta có bền vững hay không, chúng ta có duyên với chúng sinh hay không ? vv… Người Giảng sư phải hội đủ những yếu tố này. Bởi vậy, ngoài những lời nguyện ở kiếp trước, chúng ta phải tu tập nhiều công hạnh khác. Có như vậy, chúng ta mới trở thành một Giảng sư tuyệt vời. Nếu chỉ giảng một cách b́nh thường, công đức của chúng ta sẽ không lớn. Sau này, khi nào có điều kiện, chúng ta sẽ nghiên cứu sâu hơn về vấn đề này.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 308 of 349: Đă gửi: 06 May 2005 lúc 8:11am | Đă lưu IP
|
|
|
Xưa nay, các vĩ nhân trên thế giới, những người có ảnh hưởng đến nhân loại đều có cái tâm ǵ đó ở kiếp trước. Có thể đó là cái tâm nghĩ đến loài người, đến nhân loại. V́ vậy, bây giờ hành động của họ tự nhiên có ảnh hưởng đến cả nhân loại. Điều này gọi là cái tâm đi trước hành động theo sau. Nếu bây giờ chúng ta không nghĩ đến nhân loại, chỉ nghĩ đến bản thân hoặc những người xung quanh th́ kiếp sau, hành động của chúng ta cũng chỉ ảnh hưởng đến một phạm vi nhỏ hẹp mà thôi. Hiểu điều này, chúng ta phải cố gắng khởi tâm nghĩ đến tất cả chúng sinh, không nên nghĩ đến những điều nhỏ nhặt, tầm thường.
Bài Khấn nguyện mà chúng ta thường tụng vừa là tâm nguyện vừa là cầu nguyện. V́ trong đó có những đoạn chúng ta chỉ xin Đức Phật:
Xin cho khắp muôn loài
Sống yên lành bên nhau
Không ganh ghét oán thù
Không chiến tranh giết chóc.
Hoặc có đoạn:
Xin cho nơi địa ngục
Chúng sinh đang đọa đày
Khởi được tâm từ bi
Để xa ĺa cảnh khổ.
Những điều này chúng ta xin Phật chứ không thể làm được. Nhưng khi cầu cho thiên hạ, cho chúng sinh, trong chúng ta lại phát sinh tâm vị tha một cách bí mật. Bởi vậy, bài Khấn nguyện có vai tṛ rất quan trọng trong việc tu tập đạo hạnh. Những đoạn khác là những đoạn phát nguyện:
Cho tay con rộng mở
Biết san sẻ cúng dường
Biết giúp đỡ yêu thương
Đến những người khốn khó.
Hoặc tâm tùy hỷ, tự chúng ta phát nguyện nhưng vẫn phải xin Phật:
Xin tâm con sung sướng
Khi thấy người thành công
Hoặc gây tạo phước lành
Như chính con làm được.
Có người khi đọc Lời khấn nguyện tỏ ra không đồng ư với tác giả. V́ người ấy cho rằng trong đạo Phật không có chuyện xin xỏ như thế. Thực ra, viết như vậy là tác giả có dụng ư của ḿnh. Mặc dù đó là lời phát nguyện nhưng chúng ta vẫn dùng từ xin, cho ở đầu mỗi lời nguyện v́ những từ đó rất có lợi cho người đọc. Chẳng hạn, khiêm hạ là tự mỗi người tu nhưng chúng ta phải xin Phật:
Cho con biết khiêm hạ
Biết tôn trọng mọi người
Tự thấy ḿnh nhỏ thôi
Việc tu c̣n kém cỏi.
Tại sao như vậy? Nếu để ư chúng ta sẽ thấy lời cầu nguyện cho ḿnh được khiêm hạ có thể làm chúng ta nhu nhược. Trong khi đó, lời phát nguyện khởi động ư chí, làm chúng ta mạnh mẽ nhưng dễ phát sinh kiêu mạn. Ḥa hai điều đó lại có thể tiêu diệt sự kiêu mạn đang ẩn trong lời phát nguyện. Dù phát nguyện những điều tốt nhưng chúng ta vẫn nghĩ rằng nhờ sự gia hộ của chư Phật mà chúng ta đạt được. Đó chính là thâm ư mà tác giả muốn gửi trong lời khấn nguyện.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 309 of 349: Đă gửi: 06 May 2005 lúc 8:13am | Đă lưu IP
|
|
|
5. RÚT LẠI LỜI HỨA.
Theo nguyên tắc, đă hứa th́ phải giữ lời hứa. Nhưng trong cuộc sống, có những trường hợp hứa rồi mà không giữ được v́ khi hứa, chúng ta không đủ trí tuệ để thấy sự sai lầm của lời hứa. Sau này khi có trí tuệ, hiểu ra được vấn đề, chúng ta muốn rút lại, không giữ lời hứa nữa. Ví dụ, trong lúc nói chuyện, chúng ta hứa sẽ cho bạn mượn một cuốn sách trước kia ḿnh đă đọc v́ cuốn sách cũng hay hay. Nhưng trước khi cho mượn, chúng ta phát hiện ra trong đó có nhiều điểm sai lầm, không tốt cho người đọc nên quyết định không cho mượn nữa. Như vậy, chúng ta không giữ lời hứa nhưng xuất phát từ thiện tâm, v́ lợi ích cho người khác chứ không v́ lợi ích cho bản thân ḿnh. Nghĩa là chúng ta không v́ ḷng ích kỷ mà bội tín, mà v́ ḷng thương tưởng đến chúng sinh. Trước đây, lời hứa đó đă được thốt ra bởi sự thiếu sáng suốt, chưa đủ chín chắn, chưa nhận định thấu suốt vấn đề. Lúc này, khi đă tu tập, đă có trí tuệ, chúng ta mới nh́n thấy được những điểm sai lầm. V́ vậy, trong trường hợp này, chúng ta phải rút lại lời hứa. Tuy nhiên, khi muốn rút lại lời hứa, chúng ta phải nói sớm cho người ta biết để không bị lỗi bội tín hoàn toàn, không bị coi là một người mất tư cách. Nhưng nếu báo sớm v́ lư do chính đáng, chúng ta chỉ phạm một phần lỗi bội tín, lại được phước lớn.
Có những trường hợp do hoàn cảnh, chúng ta không thể nào giữ được lời hứa. Nhưng trong trường hợp này, chúng ta không có lỗi. Ví dụ, Chúng ta hứa cho người khác một món quà, chiếc xe Dream chẳng hạn. Nhưng hôm sau, ăn trộm vào lấy sạch sẽ đồ của, tiền bạc nên chúng ta không thể thực hiện được lời hứa. Tuy nhiên, trong trường hợp này, không ai trách chúng ta là bội tín cả. V́ chúng ta không thực hiện lời hứa không phải do tâm mà do hoàn cảnh.
Nếu không thực hiện được lời hứa, chúng ta phải xin lỗi và đền bù bằng cách khác. Ví dụ, một người cư sĩ cùng em đi ngang một shop thời trang. Thấy em thích chiếc áo đầm màu xanh ấy quá, chị liền hứa: “Hôm nào lănh lương, chị sẽ mua cho em chiếc áo đầm ấy”. Nhưng sau này khi đến cửa hàng đó, người chị mới phát hiện ra kiểu áo mà em thích có vẻ hở hang quá, không phù hợp với em nên không mua nữa. Người chị nói rơ với em điều đó và hứa sẽ mua cho em một chiếc đầm khác đẹp hơn. Như vậy, tuy không giữ lời hứa hoàn toàn nhưng đă đền bù bằng cách khác nên người chị cũng không mắc lỗi bội tín.
Đức Phật là một biểu tượng toàn vẹn của Đạo đức và đạo Phật là một đường lối hoàn thiện của Đạo đức. Là người đệ tử Phật, đi theo con đường Phật dạy, chúng ta phải giữ Đạo đức rất kỹ lưỡng. Một trong các tiêu chuẩn quan trọng của Đạo đức là giữ lời hứa. V́ vậy, trước khi hứa với ai điều ǵ, chúng ta phải cân nhắc kỹ. Và khi đă buông lời hứa, chúng ta phải quyết tâm thực hiện, dù lâu dài. Nếu hứa rồi bỏ qua, không quyết tâm thực hiện, không những chúng ta là người có Đạo đức kém mà c̣n làm mất niềm tin của người khác với Đạo. Như vậy, chúng ta sẽ mang tội rất lớn.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 310 of 349: Đă gửi: 06 May 2005 lúc 8:17am | Đă lưu IP
|
|
|
6. Ư NGHĨA NGƯỜI QUÂN TỬ TRONG ĐẠO NHO.
Nói đến đạo Khổng, chúng ta thường nghĩ đến h́nh ảnh nhập thế. Người theo đạo Khổng là người hay dấn thân, xông xáo, gánh vác mọi việc trong cuộc đời. Điều này ngược lại với người theo đạo Lăo, là người xuất thế, luôn t́m cách thoát ra khỏi cuộc đời. V́ những kinh điển của Lăo Tử để lại trong Đạo đức kinh luôn luôn nói về những ǵ vượt ra ngoài thế gian. Trong khi đó, những lời dạy của Khổng Tử đối với học tṛ c̣n để lại trong các Kinh điển, trong sách Luận ngữ v.v… lại luôn luôn nói về vai tṛ, trách nhiệm của một người đối với xă hội. Tuy nhiên, nếu t́m hiểu kỹ, chúng ta sẽ thấy h́nh ảnh người quân tử mà Khổng Tử dựng lên rất đẹp. Đó là mẫu người rất chuẩn, có đạo đức, sống ở đời có nhân nghĩa, có tính cách thẳng thắn, lời nói chân thật, biết giữ chữ tín và lễ độ với mọi người. Họ không phải là người xuất thế, nhưng là người vừa tiêu sái, thung dung vừa nhập thế. H́nh ảnh ấy rất tuyệt vời, rất trung dung, phù hợp với đạo Bồ Tát của Phật. Ngày xưa, trong văn học, người ta thường mượn h́nh ảnh cây tùng, cây trúc để ngợi ca người quân tử. V́ đó là những loài cây thân mọc thẳng, cứng cỏi, chịu đựng được mưa nắng, tuyết sương.
Một lần, Khổng Tử hỏi về sở thích của đệ tử ḿnh. Từng người lần lượt tŕnh bày sở thích của ḿnh với Thầy. Có người thích làm quan lớn để dạy dân, giáo hóa dân cho tốt đẹp hơn. Trong đó, học tṛ tên là Nhan Hồi lại thích đi hát, được tắm lội trên ḍng sông trong một ngày mùa hạ, được ngả người dưới bóng cây râm mát đánh đàn, ca hát, tiêu dao; sống cuộc đời ung dung tự tại, không bận tâm đến cuộc đời. Nghe trả lời như vậy, Khổng Tử khen nức nở. Chúng ta vẫn thấy, đạo của Khổng Tử có tính chất tiêu sái, thoát tục. V́ theo định nghĩa của Khổng Tử, người quân tử là người sống đơn giản nhưng sâu sắc trong đạo lư. Tuy sống cuộc đời đơn giản nhưng họ không bao giờ biết chán bởi những đạo lư thâm sâu trong đó. Những lời dạy của khổng Tử thật độc đáo, không khác đạo Phật bao nhiêu.
Người quân tử c̣n là người dám chịu trách nhiệm và biết nhận lỗi. Khi làm điều ǵ sai, họ sẵn sàng nhận lỗi về ḿnh, dám chịu trách nhiệm về hậu quả việc ḿnh làm chứ không tránh né, không đổ lỗi cho người khác. Đó c̣n là người biết sử dụng lư trí. Nghĩa là biết phân biệt đúng- sai, thiện- ác rơ ràng, không mơ hồ. Tuy việc phân biệt thiện- ác quá mức có thể trở thành cố chấp nhưng biết giữ điều thiện, vứt bỏ cái ác cũng là một điều tốt giữa cuộc đời vốn có không ít người chạy theo cái ác.
Chính v́ có những tiêu chuẩn sống đẹp đẽ như vậy nên nhiều người theo đạo Nho có cái chết khá an lành tự tại. Chúng ta biết rằng, cái chết an lành là dấu hiệu của một đời sống thánh thiện. V́ vậy, nếu chúng ta tu theo đạo Phật là muốn làm Thánh th́ người tu theo đạo Nho chỉ muốn làm một người quân tử. Trong xă hội, giá trị của một người quân tử được đánh giá thấp hơn so với một vị Thánh. Nhưng chúng ta nên nhớ rằng, tính cách của người quân tử là nền tảng của một bậc Thánh. Muốn làm Thánh theo tiêu chuẩn đạo Phật, trước hết chúng ta phải có chất quân tử của đạo Nho. Nghĩa là chúng ta phải sống một đời trong sạch, quang minh chính đại, không quanh co, dối trá, luồn lách, thủ đoạn theo kiểu tiểu nhân. Trong thực tế, có những người tu theo đạo Phật, đi t́m con đường siêu thoát thế gian, vượt khỏi tam giới nhưng trong cuộc sống đời thường đă có những việc làm dối trá, quanh co, thủ đoạn, luồn lách của một kẻ tiểu nhân. Đây là điều rất đáng buồn.
Bởi vậy, dù bây giờ chưa phải là một vị Thánh, chưa đắc đạo nhưng chúng ta hăy sống như một người quân tử của đạo Nho. Chúng ta phải làm sao để khi đến với đạo Phật, người ta tin tưởng ở tiết tháo, tư cách, đạo đức của chúng ta, xem chúng ta là con người nhân ái giữa đời, biết lễ độ khiêm cung, biết nhận lỗi, dám có trách nhiệm, sống có lư trí… Chỉ cần người đệ tử Phật giữ được những đạo đức căn bản như đạo Nho như vậy, đạo Phật chúng ta sẽ hưng thịnh. Ngoài những điều đó, nếu có thêm những điều siêu thoát hơn, có trí tuệ của giáo lư Bát nhă, có những công phu Thiền định th́ thật sự, chúng ta đang trên đường trở thành một vị Thánh. Tóm lại, đối với người đệ tử Phật nói riêng và người đời nói chung, giữ lời hứa là một Đạo đức quan trọng mà chúng ta không thể coi thường.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 311 of 349: Đă gửi: 26 May 2005 lúc 7:00am | Đă lưu IP
|
|
|
Bài 26: NHU THUẬN
1. 1. ĐỊNH NGHĨA.
Nhu thuận (nhu là mềm, thuận là xuôi theo): là vâng lời, nghĩa là làm theo lời dạy, làm theo sự sai bảo, làm theo tâm t́nh của mọi người. Tuy không phức tạp nhưng đây cũng là hạnh căn bản, hạnh quan trọng cho cuộc đời tu hành của một tu sĩ.
Tuy nhiên, muốn vâng lời người khác, chúng ta phải từ bỏ ư kiến của ḿnh, từ bỏ những dự định, quan điểm của ḿnh. Đây không phải là điều dễ làm. Sống trên cuộc đời này, mỗi con người là một vũ trụ riêng tư, có tư tưởng, t́nh cảm, có những suy nghĩ riêng, có lối sống riêng không lặp lại với người khác bao giờ.
Chưa nói đến việc phải gác lại những điều lớn lao để làm theo yêu cầu của người khác, chỉ lấy một ví dụ đơn giản trong sinh hoạt hằng ngày, chúng ta sẽ thấy làm theo ư người khác khó như thế nào. Chẳng hạn, đến giờ làm việc cá nhân, chúng ta sắp xếp quần áo chuẩn bị đi tắm th́ Sư huynh gọi lại và bảo đi làm giúp ông việc khác. Chưa biết việc Sư huynh yêu cầu quan trọng đến mức nào nhưng cả ngày vất vả, tranh thủ giờ nghỉ tắm rửa cho khỏe khoắn lại bị ngăn cản, yêu cầu làm ngay việc khác, chúng ta sẽ cảm thấy khó chịu, bực bội. Sự vâng lời khiến chúng ta phải từ bỏ ư định của ḿnh, cũng có nghĩa là chạm đến bản ngă của ḿnh, nên rất khó thực hiện. Chỉ khi không chấp ngă, chấp nhận sự thiệt tḥi, mất mát, chúng ta mới có thể vâng lời người khác một cách dễ dàng.
Ngoài xă hội, tổ chức nào cũng cần có sự tuân phục của người dưới đối với người trên. V́ có như vậy, tổ chức đó mới mạnh mẽ, vững chắc. Ví dụ, Quân đội là nơi có kỷ luật nghiêm ngặt nhất. Người ta thường nói “Kỷ luật là sức mạnh của quân đội”. Trong đó, người lính phải toàn tâm, toàn ư, biết vâng lời cấp trên một cách không điều kiện. Cấp trên yêu cầu làm điều ǵ, họ phải răm rắp tuân theo mà không cần giải thích, không cần biết lư do. Nếu không làm theo, họ sẽ chịu những h́nh phạt nghiêm khắc của quân đội. Tùy theo mức độ vi phạm mà người lính phải chịu h́nh phạt nặng hay nhẹ. Trường hợp đang xung trận, nếu người lính không vâng lời chỉ huy có thể bị chỉ huy bắn bỏ ngay tại trận. Nói chung, yêu cầu về kỷ luật, về sự tuân phục trong quân đội rất gay gắt. Chính nhờ sự vâng lời, sự tuân phục đó mà quân đội có được kỷ cương, sức mạnh để chiến đấu.
Sửa lại bởi QuangQuy : 26 May 2005 lúc 7:01am
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 312 of 349: Đă gửi: 26 May 2005 lúc 7:03am | Đă lưu IP
|
|
|
Ở một số tổ chức khác ngoài đời cũng vậy. Nếu người dưới không vâng lời hoặc không tuân phục người trên, họ phải chịu một sự trừng phạt thích đáng. Có khi sự trừng phạt đó gây thiệt hại thật sự đến cuộc sống của người bị trừng phạt như: giảm tiền lương, bị cách chức, bị đuổi việc hoặc bị rêu rao, làm mất danh dự… V́ vậy, khi bước vào làm việc trong một cơ quan, một tổ chức nào đó, người ta phải tuân thủ theo kỷ luật mà cơ quan đă đề ra.
Đạo Phật chúng ta không có kỷ luật nghiêm khắc áp dụng đối với một tu sĩ khi phạm lỗi. Đây là chỗ hở rất lớn của đạo Phật. V́ thế, người ta vẫn thường cho Đạo Phật dễ dăi, lỏng lẻo về mặt tổ chức so với các tôn giáo khác, các tổ chức khác. Ví dụ, một Tăng sĩ làm điều sai quấy, Giáo hội không có biện pháp xử lư, không có một sự trừng phạt thật sự để người ấy sống tốt hơn và làm gương cho những người khác. Cùng lắm, người có trách nhiệm chỉ rầy rà, kiểm điểm mà thôi. Bản thân đạo Phật không cũng có phương tiện, biện pháp chế tài bất cứ người nào. Hàng ngày, người ta vẫn gặp những cư sĩ giả danh tu sĩ đi khất thực. Họ cũng mặc bộ quần áo màu vàng, tay cầm cái bát nhưng mặt mày lơ láo, không có vẻ oai nghi tế hạnh của người tu. Hiện tượng này vẫn đang diễn ra nhưng Giáo hội chỉ lên tiếng cảnh báo cho mọi người biết đó là “tu sĩ giả danh” chứ không có biện pháp ǵ để ngăn chặn. Nếu nh́n thấy họ đi khất thực lơ ngơ láo ngáo ngoài đường mà không bị công an bắt, chúng ta cũng không biết làm ǵ. Chính v́ không có biện pháp kỷ luật nghiêm ngặt ấy mà đạo Phật chúng ta yếu đi về mặt tổ chức so với các tôn giáo khác. Bên Thiên Chúa giáo, nếu tu sĩ làm điều ǵ sai trái, họ có biện pháp trừng phạt rất nghiêm khắc. Sự trừng phạt đó thật sự gây thiệt hại cho bản thân người tu sĩ bị phạm tội. V́ vậy, trong Thiên Chúa giáo, các Linh mục, Thầy ḍng tuân phục kỷ luật rất tốt . Nhờ vậy, tổ chức của họ khá chặt chẽ.
Sở dĩ chúng ta không thể áp dụng một kỷ luật nào cho người tu sĩ v́ giáo lư của đạo Phật từ bi, khoan dung quá. Chính Đức Phật cũng không có biện pháp ǵ để xử lư những trường hợp vi phạm giới luật. Thời Đức Phật, do có sự bất ḥa, hai vị Tỳ kheo đă căi nhau kịch liệt. Đức Phật khuyên răn thế nào họ cũng không chịu nghe. Họ c̣n nói:
- Bạch Thế Tôn! Thế Tôn già yếu rồi, Thế Tôn nghỉ đi, chuyện của chúng con để chúng con lo.
Khuyên can hoài không được, Đức Phật đă bỏ đi. Sau đó, nhờ giới cư sĩ kéo đến phản đối, đ̣i cắt viện trợ, các Tỳ kheo đó mới sợ, không dám căi nhau nữa và đi thỉnh Phật trở về. Cứ theo truyền thống ấy, đến bây giờ đạo Phật cũng không có biện pháp kỷ luật ǵ đối với tu sĩ.
Như vậy, sức mạnh của đạo Phật nằm ở đâu? Sức mạnh của đạo Phật không nằm ở khâu tổ chức mà ở đạo lư. V́ vậy, tuy về mặt tổ chức có yếu nhưng thời đại nào có những bậc chân sư xuất hiện, đạt được đạo lư một cách vững chắc, thuyết phục và làm cho mọi người bị cuốn hút, tăng thêm đạo tâm, hướng về đạo, làm nhiều việc từ thiện, thực hành tu tập nghiêm túc…, thời đại đó đạo Phật hưng thịnh. Ngược lại, thời đại nào không xuất hiện những vị chân sư có đạo lư th́ đạo Phật sẽ dần dần bị suy thoái. Như vậy, đạo Phật hưng thịnh nhờ vào đạo lư, c̣n tổ chức không đủ sức giữ cho đạo Phật tồn tại và phát triển. Đây là điểm khác nhau giữa đạo Phật và các tôn giáo hay các tổ chức khác. Ở các tôn giáo khác, chỉ cần có tổ chức chặt chẽ, tôn giáo họ có thể tồn tại và bành trướng được. Nói lên điều này, chúng ta sẽ thấy được bổn phận của người tu theo đạo Phật.
Thứ nhất, tất cả chúng ta đều phải có bổn phận làm cho đạo Phật được hưng thịnh. Đây là điều hiển nhiên. Phải làm cho đạo Phật được hưng thịnh là lư tưởng của một tu sĩ. Không ai đi tu mà không nghĩ đến điều này. Nhưng đạo Phật hưng thịnh hay không là nhờ vào đạo lư. Chính chúng ta mới là người làm cho đạo lư của đạo Phật ngày càng phát triển mạnh mẽ, vững chắc và sâu rộng. Chúng ta phải tu, phải học thế nào để làm cho đạo lư Phật giáo được phát triển. Đó là cách làm cho đạo Phật thêm sức mạnh để hưng thịnh.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 313 of 349: Đă gửi: 26 May 2005 lúc 7:04am | Đă lưu IP
|
|
|
Thứ hai, chúng ta phải làm thế nào để lấp chỗ trống về kỷ luật trong đạo Phật. Tính kỷ luật ấy biểu hiện ở sự tuân phục. Các tôn giáo khác đ̣i hỏi có sự kềm chế, sự tuân phục, bởi đằng sau là kỷ luật và sự trừng phạt. Đạo Phật chúng ta không có điều này. V́ vậy, mỗi sĩ chúng ta phải tự giác, tự nguyện tuân phục, vâng lời người trên, người trước của ḿnh. Chúng ta phải tự ḿnh lấp đầy lỗ hổng đó của đạo Phật để đạo của chúng ta ngày càng vững chắc. Nếu v́ không có biện pháp kỷ luật mà chúng ta không cần vâng lời, tuân phục th́ tự nhiên đạo Phật sẽ yếu dần đi. Sở dĩ chúng ta đ̣i hỏi sự tự nguyện tự giác ở mỗi người v́ đây là vấn đề thụôc về đạo đức. Nghĩa là sự vâng lời theo kỷ luật là sự vâng lời bắt buộc, kèm theo sau đó là sự kiểm soát và sự trừng phạt. C̣n sự vâng lời được gọi là đạo đức th́ hoàn toàn tự nguyện, tự giác. Nếu từng người chúng ta tự giác tập hạnh vâng lời th́ chùa sẽ mạnh. Mỗi chùa đều khép ḿnh trong quy chế của Giáo hội, cố gắng làm đúng theo quy chế của Giáo hội, ḥa hợp với Tăng đoàn th́ tự nhiên Giáo hội cũng mạnh lên. Phật giáo v́ thế cũng trở nên hưng thịnh.
Ở trên, chúng ta nói sự vâng lời người trên, người trước nhiều khi cũng làm cho chúng ta khó chịu v́ phải từ bỏ ư muốn, dự định của ḿnh, v́ nó chạm đến bản ngă. Nhưng nếu người nào đă thuần thục hạnh nhu thuận th́ khi người khác yêu cầu làm việc ǵ, họ sẽ vâng lời, sẵn sàng bỏ việc của ḿnh đi làm việc khác một cách toàn tâm, toàn ư. Và khi vâng lời, họ cảm thấy trong ḿnh có một niềm vui đang lan tỏa. Tất nhiên, người thật sự có hạnh nhu thuận, làm theo người khác một cách toàn tâm toàn ư và trong ḷng xuất hiện niềm vui không phải là nhiều. Những người tập được hạnh nhu thuận, ai bảo ǵ làm nấy (như một người máy) phải là người tu ở mức độ rất khá. Khi thực hiện hạnh nhu thuận một cách thuần thục, họ sẽ cảm thấy hạnh phúc mà người khác không cảm nhận được. Lúc ấy, họ đă diệt được nhiều chấp ngă trong tâm. Chúng ta đă biết, đỉnh cao của đạo Phật là vô ngă, sự tuyệt đối vô ngă cũng là Niết Bàn tuyệt đối, là đại giải thoát, đại an lạc. Hễ đạt được vô ngă th́ chúng ta sẽ đạt được sự an lạc, vô tận an lạc, tuyệt đối an lạc. Chúng ta đừng nghĩ sự an lạc trong vô ngă là hư không. Nó thật sự là niềm vui lớn, tuyệt đối mênh mông, khác với cảm giác xao động theo cái niềm vui của thế gian.
Ví dụ, khi được người khác khen điều ǵ, chúng ta cảm thấy sung sướng. Niềm vui đó, cảm giác sung sướng đó là thuộc về thế gian v́ nó xao động và lệ thuộc vào điều kiện bên ngoài. Trong khi đó, trong Thiền định, dù được một phần vô ngă thôi, chúng ta cũng cảm thấy hạnh phúc. Nhưng hạnh phúc đó không lệ thuộc vào lời khen hay điều kiện bên ngoài, tự nó có mà lại như không có bởi nó không xao động.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 314 of 349: Đă gửi: 26 May 2005 lúc 7:05am | Đă lưu IP
|
|
|
Ở đời, mọi khổ vui của chúng ta là do cảm giác từ thọ ấm phát sinh, cảm giác ấy thường xao động. V́ vậy, một bậc giải thoát, bậc trí tuệ thường phân biệt rất rơ hai niềm hạnh phúc ấy. Hạnh phúc của thế gian, của thọ ấm thường xao động, bất an và cuối cùng là đau khổ. Bởi vậy, Phật nói: thọ thị khổ. C̣n trong Thiền định, tưởng như lặng lẽ hư vô nhưng niềm an lạc, hạnh phúc rất mạnh, rất lớn. Hai niềm hạnh phúc mà con người có được (hạnh phúc của thọ ấm khởi lên và hạnh phúc của Thiền định do đạt được vô ngă) hoàn toàn khác nhau. Tương tự như vậy, khi nhu thuận, chúng ta đă được một phần của vô ngă nên cũng được một phần niềm an lạc này. Trên lư luận là vậy nhưng sự thật phải thực hành, chúng ta mới thấy được điều này. Nghĩa là khi sống trong đại chúng, với Thầy Tổ, với huynh đệ, nếu biết vâng lời một cách toàn tâm toàn ư, không làm theo ư ḿnh, chúng ta sẽ có được niềm vui thật sự của đời sống tu hành.
Đối với người xuất gia, bước đầu vào đạo phải triệt để thực hành hạnh nhu thuận để làm nền tảng cho đức hạnh lâu dài về sau, v́ hạnh nhu thuận giúp người tu phá trừ chấp ngă, diệt trừ kiêu mạn rất tốt. Thật ra, vô ngă phải do công phu Thiền định nhiều năm, nhiều kiếp mới đạt được. Dù có được định, chúng ta cũng chưa đạt được vô ngă. Bên cạnh Thiền định c̣n nhiều hạnh khác hỗ trợ cho việc phá chấp ngă, trong đó có hạnh nhu thuận. Người xuất gia buổi ban đầu, nếu không thực hiện được hạnh nhu thuận, vâng lời th́ sẽ không thực hiện được những hạnh khác. V́ vậy, nhu thuận vừa là hạnh giúp chúng ta phá chấp ngă vừa mở đường cho vô số công hạnh khác, điều tốt đẹp khác đến với chúng ta.
Ví dụ, khi thấy chúng ta nóng nảy, Thầy khuyên: “Con đừng nóng nữa, hăy cố gắng nhẫn nhục, hăy sống ḥa thuận với huynh đệ”. Điều Thầy dạy hoàn toàn đúng. Nếu có thói quen vâng lời, có hạnh nhu thuận, chúng ta sẽ triệt để cố gắng thực hành lời dạy của Thầy. Có thể lúc đầu c̣n khó khăn nhưng mỗi lần nóng nảy, nhớ lời nói từ tốn của Thầy, chúng ta sẽ dần dần thực hiện được. Như vậy, nhờ có hạnh nhu thuận mà chỉ một câu nói ngắn gọn, nhẹ nhàng của Thầy thôi chúng ta đă ghi xương khắc cốt suốt đời để thực hiện. Và sau đó, bao nhiêu hạnh lành khác mở ra. Ngược lại, nếu có thói quen không vâng lời, khi nghe Thầy khuyên, chúng ta sẽ mặc kệ, không ghi tâm. V́ thế sẽ không bao giờ sửa đổi được tính nóng nảy của ḿnh.
Trong cuộc sống đạo, những cái xấu Thầy bảo bỏ chúng ta phải cố gắng bỏ; những cái tốt chưa có, Thầy bảo phải tu tập, chúng ta cố gắng huân tập cho được. Đó là hạnh vâng lời. Khi vâng lời như thế, chúng ta sẽ được vô số những điều lợi ích về sau. Ví dụ, khi thấy chúng ta sáng dạ, Thầy gửi chúng ta vào trường học và dặn ḍ: “Con phải cố gắng học, đừng để phụ công lao, sự hy vọng của Thầy”. Vâng lời Thầy, ngay từ khi bước chân vào trường, chúng ta không dám chểnh mảng việc học. Ngoài việc học, chúng ta c̣n tranh thủ thời gian ngồi Thiền. Nhờ vâng lời Thầy mà chúng ta thực hiện được điều đó. Và cuối cùng, chúng ta là người có lợi, bao nhiêu công đức lành cứ thế mở ra.
Nếu không biết vâng lời, Thầy yêu cầu làm điều ǵ cũng nhăn nhó, dần dần Thầy không nói đến nữa, công đức chúng ta sẽ bị tổn giảm. Chúng ta nên nhớ rằng, người tu sĩ giữ được lập trường tu hành không phải nhờ vào tài hay tướng mà nhờ vào công đức. Có người v́ thiếu công đức, thiếu phước phải hoàn tục, không được làm Tăng nữa. Không vâng lời Thầy cũng là một trong những nguyên nhân làm cho chúng ta tổn phước. V́ vậy, hạnh vâng lời rất quan trọng đối với người tu.
Một điều nữa cũng cần lưu ư là chúng ta đừng vội phê phán, nhận định lời giáo huấn hay sự sai bảo của người trên. Trong cuộc sống, nhiều người có thói quen hay phê b́nh, nhận xét lời dạy của Thầy mà không hoàn toàn nhu thuận vâng lời. Ví dụ, khi Thầy bảo: “Bây giờ con mang cây này sang trồng chỗ khác”. Tuy không nói ra nhưng trong bụng người đệ tử không phục: “Cây này trồng như vậy được rồi sao phải dời đi chỗ khác, không biết sự thẩm mĩ thầy để ở đâu”. Mặc dù làm theo ư thầy nhưng người đó vẫn có sự phê b́nh, nhận xét, không hoàn toàn tuân phục một cách vô điều kiện sự sai bảo của Thầy.
Hoặc có trường hợp Thầy dạy một đạo lư nào đó, người không vâng lời cũng âm thầm căi lại. Chẳng hạn, Thầy khuyên: “Con cố gắng niệm Phật, v́ học bao nhiêu, làm phước bao nhiêu cũng không bằng sự tu tập”. Không nói ra nhưng trong bụng người ấy cũng phản đối: “Thầy lạc hậu thật! Thời buổi này người ta tu thiền, kiến tánh thành Phật c̣n bắt người ta niệm Phật”…
Là đệ tử nhưng trong ḷng luôn có sự phản kháng ngầm ngầm hoặc nhận xét lại lời giáo huấn, sự sai bảo của người trên như vậy là không nên. V́ lúc này, chúng ta tu chưa nhiều, ngă chấp chưa bớt, trí tuệ chưa sáng nên sự phê phán đó chưa chính xác. Khi đă lớn, đă tu hành qua nhiều công hạnh, qua nhiều công phu Thiền định, ngă chấp nhẹ hơn, chúng ta sẽ nh́n vấn đề đúng hơn, sự nhận xét sẽ chính xác hơn.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 315 of 349: Đă gửi: 26 May 2005 lúc 7:07am | Đă lưu IP
|
|
|
Ngay cả người thế gian, bước đầu dạy con cũng phải tập cho con trẻ hạnh vâng lời, sau đó mới dạy thêm vô số đức tính khác. Đây là bài học kinh nghiệm về giáo dục con cái của các bậc cha mẹ. Nếu ngay từ nhỏ, cha mẹ không dạy cho con hạnh vâng lời, cuộc đời của đứa bé sau này sẽ hỏng. Thực tế cho thấy, giáo dục con trẻ không phải là điều đơn giản v́ có những đứa trẻ rất dễ bảo, nhưng cũng có những đứa rất khó bảo, cha mẹ phải nghiêm khắc dạy dỗ, thuyết phục ngay từ buổi đầu.
Nhiều bậc phụ huynh tỏ ra không cương quyết trong việc dạy con. Khi sai con làm việc ǵ, nếu con không làm, cha mẹ lại tự làm lấy. Cứ thế, đứa trẻ sẽ nghĩ rằng không vâng lời cha mẹ cũng chẳng sao. Càng ngày, cha mẹ càng không sao sai khiến nổi. Hoặc có trường hợp cha mẹ hay bào chữa, chống chế cho con. Khi nhà có khách, cha mẹ gọi con ra chào, đứa trẻ t́m cách trốn mất. Lúc ấy, không những không la rầy, cha mẹ c̣n nói đỡ cho con: “Cháu có tính nhút nhát, nhất là khi có người lạ”. Thật ra, chính cha mẹ đă dung túng cho sự thật không vâng lời của con ḿnh. Cứ thế, sau này đứa trẻ sẽ tiếp tục không vâng lời và trở thành đứa hư hỏng. Ông bà ta từng nói:
Uốn cây từ thuở cây non
Dạy con từ thuở con c̣n ngây thơ.
Do không biết “Uốn cây từ thuở cây non” mà nhiều gia đ́nh đă rơi vào hoàn cảnh bất hạnh. Con cái lớn lên không vâng lời cha mẹ c̣n bắt cha mẹ phải vâng lời ḿnh. Lúc bấy giờ, nếu cha mẹ không vâng lời con th́ tai họa sẽ ập đến. V́ vậy, với trẻ con, cha mẹ phải dạy cách vâng lời vô điều kiện ngay từ buổi ban đầu. Dù có khi phải trừng phạt nặng nề để con cái sợ hăi mà vâng lời, chúng ta cũng phải chấp nhận. Khi đă có thói quen vâng lời, cha mẹ không cần phải trừng phạt hay quát tháo, chỉ cần liếc mắt nh́n là con trẻ sẽ hiểu ḿnh muốn ǵ và sẽ ngoan ngoăn thực hiện. Trên cơ sở đó, cha mẹ dạy con những đức tính khác một cách rất dễ dàng.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 316 of 349: Đă gửi: 26 May 2005 lúc 7:08am | Đă lưu IP
|
|
|
2. THỰC HÀNH.
Trong tâm con người, khuynh hướng nhu thuận thường không nhiều (đôi khi khuynh hướng bướng bỉnh nhiều hơn) nên chúng ta phải có một công phu tu tập để dần dần vượt qua sự bướng bỉnh đó. Trước hết, bằng lời tâm nguyện, hằng ngày khi lễ Phật, ngồi thiền, chúng ta luôn cầu xin Phật gia hộ cho ḿnh được hạnh nhu thuận để sống toàn tâm, toàn ư theo Thầy, theo huynh đệ. Nhờ lời cầu nguyện, sự bướng bỉnh trong chúng ta dần dần giảm đi. Khi Thầy sai bảo điều ǵ, dạy điều ǵ, tự nhiên chúng ta thực hiện dễ dàng hơn. Như vậy, sức mạnh của lời nguyện có thể giúp chúng ta vượt qua khuynh hướng bướng bỉnh, chỉ thích làm theo ư ḿnh.
Ở mức độ cao hơn, nhu thuận được thực hiện ngay cả những lúc không có Thầy. Nghĩa là khi Thầy vắng mặt, chúng ta cũng cân nhắc, cố gắng không làm trái ư Thầy. Tất nhiên, tự kiểm soát, tự ràng buộc ḿnh khi không có sự kiểm soát của người khác là điều rất khó, chúng ta phải tu tập nhiều mới thực hiện được. Bản thân người trụ tŕ cũng phải tự ràng buộc ḿnh, phải cân nhắc trong từng lời nói việc làm. Khi làm việc ǵ cũng nghĩ xem người khác có vui không. Khi Phật tử cúng dường tiền bạc, người trụ tŕ muốn sắm sửa vật ǵ cũng cân nhắc, dùng tâm quán sát xem thí chủ cúng dường có vui hay không khi ḿnh sắm sửa vật đó? Như vậy, dù không có ai kiểm soát, nhắc nhở, chúng ta cũng phải cố gắng thực hiện hạnh nhu thuận.
Cao hơn nữa( gọi là nhu thuận cấp ba) là công phu tu hành bí mật bên trong. Đi sâu vào công phu tu hành của nội tâm, chúng ta cần phải cẩn thận v́ sự dụng tâm thầm kín bên trong chỉ tự ḿnh biết. Ví dụ, đến giờ ngồi thiền, niệm Phật, chúng ta có tu hay không thực ra không ai biết được v́ không có người kiểm soát. Đây là lúc chúng ta càng phải vâng lời Thầy, càng phải thực hành đúng theo sự hướng dẫn của Thầy. Thực tế cho thấy, nhiều người không tuân thủ theo sự hướng dẫn của thầy trong khi đi vào công phu tu hành nội tâm bí mật đă đi vào sai lầm. Cũng có trường hợp, người đệ tử thực hành khác Thầy vẫn thành công, nhưng trường hợp này rất ít. Tốt hơn hết là chúng ta nên thực hiện theo lời dạy của Thầy v́ Thầy là người đi trước, có nhiều kinh nghiệm trong việc tu hành nội tâm. Thực hiện theo sự chỉ dẫn của Thầy vẫn có lợi cho chúng ta hơn.
Tóm lại, chúng ta vâng lời Thầy ḿnh trên ba mức độ:
- Mức độ thứ nhất: Khi có mặt Thầy.
- Mức độ thứ hai: Khi vắng mặt Thầy.
- Mức độ thứ ba: Khi đi sâu vào công phu tu hành nội tâm.
Thực hiện được cả ba mức độ đó là chúng ta đă đạt được hạnh nhu thuận một cách sâu sắc.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 317 of 349: Đă gửi: 26 May 2005 lúc 7:12am | Đă lưu IP
|
|
|
Ngoài việc vâng lời Thầy, đối với sư huynh, sư tỉ, chúng ta cũng phải cư xử một cách nhu thuận để bày tỏ ḷng kính trọng. Dù chưa thể bằng Thầy nhưng sư huynh, sư tỉ là những người đến với đạo trước, có kinh nghiệm hơn chúng ta. Nhu thuận với họ, ngă chấp của chúng ta sẽ giảm đi rất nhiều. Chúng ta sẽ học được những kinh nghiệm quư báu của sư tỉ, sư huynh. Hơn nữa, sự nhu thuận của người dưới đối với người trên, người đi sau đối với người đi trước sẽ giúp cho t́nh huynh đệ thêm thắm thiết. Đó là tâm lư chung của con người. Bản thân chúng ta cũng vậy. Khi người nhỏ hơn biết nhu thuận vâng lời, tự nhiên chúng ta thấy thương họ hơn. Tất nhiên, khi chúng ta biết nhu thuận vâng lời các sư huynh, sư tỉ và họ thương ḿnh hơn th́ đạo Phật rất có lợi.
Trong đạo, t́nh huynh đệ là t́nh cảm rất thiêng liêng và cao quư. Nếu t́nh đạo, t́nh bạn, t́nh huynh đệ đó được ǵn giữ cho đến măi về sau th́ nó trở thành vô giá. Thử nghĩ, một ngày nào đó, tất cả những người cùng học với nhau ngày hôm nay đều trở thành Ḥa thượng nhưng vẫn thương nhau, vẫn liên lạc với nhau, vẫn hỗ trợ cho nhau trong cuộc hoằng pháp th́ t́nh cảm đó quư giá biết chừng nào! Có thể nói, t́nh cảm ấy không thể đánh đổi bằng bất cứ điều ǵ trên cuộc đời này. Những người may mắn giữ được t́nh huynh đệ trong thời gian dài mấy chục năm, dù ở xa nhau vẫn liên lạc, vẫn hỗ trợ cho nhau khi cần thiết sẽ đem lại nhiều lợi ích cho việc đạo. Hiểu được điều này, khi c̣n sống với nhau, chúng ta phải yêu thương, tùy thuận với nhau để duy tŕ t́nh huynh đệ tốt đẹp ấy đến suốt cuộc đời.
Đối với các sư đệ, bổn phận làm sư huynh, chúng ta phải biết phụ thầy dạy dỗ. Những lúc cần thiết, chúng ta phải nghiêm khắc với các em nhưng phải lưu ư thực hiện một điều gần như công thức:“thương năm, phiền trách một”. Nghĩa là t́nh thương phải lớn hơn sự nghiêm khắc. Có như vậy sư đệ mới cảm phục và vâng lời. Mặt khác, chúng ta cũng phải biết nhu thuận với các em, nghĩa là cũng thương yêu, ch́u chuộng các em. Có những điều rất nhỏ nhặt trong cuộc sống nhưng chúng ta biết ch́u chuộng các sư đệ nghĩa là chúng ta đă nhu thuận với họ. Ví dụ, khi hai huynh đệ đang ngồi học với nhau, sư đệ bỗng kêu buồn ngủ và nói: “Em mệt quá, sư huynh đưa chân cho em ngả lưng một chút, năm phút sau gọi em dậy học bài nhé!”. Lúc ấy, chúng ta vui vẻ để sư đệ gối đầu ngủ và đúng năm phút sau gọi em dây học bài. Như vậy là chúng ta đă thương yêu, nhu thuận với sư đệ của ḿnh.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 318 of 349: Đă gửi: 26 May 2005 lúc 7:17am | Đă lưu IP
|
|
|
3. ĐỐI VỚI SAI VÀ ĐÚNG CỦA CUỘC ĐỜI.
Khi lớn lên, chúng ta phải đối diện với cuộc đời với muôn ngàn đúng sai, phức tạp. Nhưng chúng ta phải hiểu rằng, con người ai cũng có lúc đúng, lúc sai. Có khi người ta làm điều này đúng nhưng có lúc lại nói điều khác sai. Người chưa chắc sai hoàn toàn, cũng chưa chắc đúng hoàn toàn và chúng ta cũng vậy. Do đó, chúng ta đừng quá tin vào ư kiến chủ quan của ḿnh để luôn phản bác người khác. Không phải lúc nào những điều chúng ta nghĩ, những điều chúng ta hiểu biết cũng đúng. Có những điều bây giờ chúng ta cho là đúng nhưng một thời gian sau, khi nh́n lại, chúng ta thấy điều đó không đúng nữa. Hoặc có khi ba năm trước, chúng ta nói một câu mà bao nhiêu người cho là chí lư, cảm phục nhưng bây giờ chính chúng ta lại giật ḿnh v́ điều ḿnh đă nói không đúng với Phật pháp. V́ vậy, chúng ta không được cố chấp, không được chủ quan trước đúng sai của người khác và của chính bản thân ḿnh.
Nhưng nếu không dựa vào sự hiểu biết của ḿnh th́ chúng ta dựa vào đâu để nhận định những sai đúng của cuộc đời ? Điều này rất khó xác định. Chúng ta chỉ tin vào phước đức của mỗi người. Nếu là người có phước, tự nhiên chúng ta sẽ biết được sự sai đúng của người khác, sự sai đúng của cuộc đời để chọn đường đi đúng đắn. Nếu vô phước, tự nhiên chúng ta nhận định mọi điều đều không chính xác. Phước rất quan trọng nên người tu phải siêng năng lễ Phật để được nhiều phước. Nhờ có phước, chúng ta sẽ sáng suốt, nhận định chính xác những điều sai, điều đúng trong cuộc đời để tránh bớt những lỗi lầm.
Đối với trường hợp tư tưởng, ư kiến của người là đúng, chúng ta phải biết trân trọng, quư hóa. Điều này vừa hợp lư vừa giúp chúng ta giữ được tâm khiêm hạ. V́ người khác nói được điều đúng, làm được việc đúng sẽ khởi lên trong tâm chúng ta sự kính trọng. Khi kính trọng người khác, chúng ta là người được lợi ích đầu tiên, được hạnh khiêm hạ. Chúng ta đă biết, hạnh khiêm hạ có thành tựu hay không phụ thuộc vào việc chúng ta có kính phục nhiều người hay không. Nếu sống trên đời, lúc nào cũng chỉ nh́n thấy khuyết điểm của người khác và chê bai, dè bĩu, sự tự cao của chúng ta sẽ tăng lên và đạo đức sẽ dần dần tan vỡ. Ngược lại, nh́n ai cũng thấy điểm tốt và tỏ ra kính phục th́ tự nhiên khiêm hạ của chúng ta tăng thêm và đạo đức cũng tăng theo.
Như vậy, người khác tốt nhưng chúng ta lại được lợi ích. Nói điều này chúng ta sẽ thấy trách nhiệm của ḿnh đối với mọi người. Nhiều khi nh́n vào nhân loại, vào thế giới, chúng ta cảm thấy lo lắng v́ không được bao nhiêu người tin vào nhân quả, không có bao nhiêu người kiểm soát được lầm lỗi của ḿnh để vượt qua tham lam, thù hận. Nhưng càng suy nghĩ, chúng ta càng phát hiện ra một điều: lầm lỗi của con người không phải do bản thân họ gây nên mà do người khác. Điều này có vẻ hơi vô lư nhưng lại là một sự thật.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 319 of 349: Đă gửi: 26 May 2005 lúc 7:17am | Đă lưu IP
|
|
|
Ví dụ, Sân là một trong năm yếu tố của ô nhiễm. Nhưng ô nhiễm do đâu mà có? Chính kiêu mạn đă sinh ra ô nhiễm. Kiêu mạn xuất hiện là do không biết kính phục ai hay không có ai để ḿnh kính phục. V́ vậy, khi thấy người nào đó rơi vào lầm lỗi, chúng ta chỉ biết trách mắng, nguyền rủa họ mà không t́m hiểu nguyên nhân là một sai lầm. Nguyên nhân gây nên lầm lỗi ấy là do kiêu mạn, do không có ai để họ kính phục. Thế gian này quá thiếu những vị Thánh. Nếu được gặp một vị Thánh nhân trong cuộc đời, không lầm lỗi, từ bi, có trí tuệ, giải thoát thật sự, họ sẽ kính phục và không kiêu mạn. Nhờ vậy, họ sẽ có hạnh khiêm hạ và không bị đổ vỡ về đạo đức. Khi hiểu được điều này, chúng ta sẽ thấy lầm lỗi đầy rẫy trên thế gian là do tất cả chúng ta gây nên. Là người tu, chúng ta phải cố gắng tu tập, hoàn chỉnh giới hạnh, trí tuệ để người khác kính phục. Tất nhiên, mục đích chúng ta không phải chỉ dừng ở chỗ để được kính phục mà để người khác được tâm khiêm hạ, được tăng trưởng về đạo đức. Nếu xét một cách công bằng, một người bị đỗ vỡ đạo đức là do họ không có trí tuệ để nh́n thấy cái hay của người khác mà kính trọng nhưng trong đó cũng có lỗi của những người xung quanh. V́ vậy, chúng ta phải cố gắng sống và tu học cho thật tốt để mỗi người là một vị Thánh cho người khác dựa vào, tăng trưởng được thiện pháp.
Trường hợp đă cân nhắc kỹ và thấy ư kiến, tư tưởng của người khác là sai, không thể chấp nhận, chúng ta cũng hết sức cẩn thận, đừng lên giọng công kích, miệt thị quá đáng để chứng tỏ ḿnh hay hơn.
Ví dụ, một Thầy khi giảng pháp luôn khuyến khích mọi người cố gắng làm phước để cầu phước cho kiếp sau. Điều này không đúng. V́ đạo Phật là đạo “tri ân bất cầu báo”, làm phước không cầu quả báo. Làm phước mà cầu phước cho ḿnh th́ không phải xuất phát từ ḷng thương yêu. Nhưng khi có Phật tử đến hỏi điều này, chúng ta phải trả lời rất khéo léo để họ vừa hiểu được vấn đề vừa không gây chia rẽ trong đạo Phật. Có thể chúng ta giải thích cho Phật tử hiểu rằng, Thầy dạy như vậy là dạy căn bản bước đầu để mọi người biết tin vào nhân quả. Nghĩa là người ta hy vọng được hưởng phước ở đời sau nên đời này cố gắng làm việc thiện. Khi đă tiến bộ hơn, Thầy sẽ dạy chúng ta làm phước mà không cầu phước. Phật tử nghe giải thích như vậy sẽ không nhận ra chúng ta không đồng quan điểm với vị Thầy đó đồng thời cũng hiểu đúng hơn về việc làm phước. Trong những trường hợp như thế, nếu chúng ta lên giọng công kích, miệt thị quá đáng sẽ làm cho Phật tử thấy kẽ hở trong đạo Phật là sự chia rẽ nội bộ. Hiện nay, không ít người bên ngoài lợi dụng những kẽ hở này làm cho các Thầy mâu thuẫn nhau, chùa này công kích chùa kia khiến đạo Phật bị chia rẽ, mất đoàn kết. V́ vậy, chúng ta phải cẩn thận, đừng bao giờ để trong tâm ḿnh có sự hiềm khích, công kích hạ thấp người khác.
Người thuần thục hạnh nhu thuận, khi phân tích sự sai lầm của người khác vẫn giữ được vẻ từ bi, hiền lành, không hung hăng hiếu thắng. Lăo Tử từng nói:“ Quân tử ḥa nhi bất đồng, tiểu nhân đồng nhi bất ḥa”. Người quân tử tuy không đồng quan điểm, tuy giữ vững lập trường, lư tưởng nhưng vẫn sống ḥa thuận với mọi người. Đó là những người tốt. Ngược lại, kẻ tiểu nhân tuy đồng quan điểm nhưng lại cư xử với nhau bất ḥa. Họ là những người xấu.
Ví dụ, đối với một Linh mục Thiên Chúa giáo, mặc dù không đồng quan điểm với họ nhưng chúng ta vẫn có thái độ ḥa nhă, vẫn từ bi khoan dung độ lượng. Đó là thái độ của người quân tử theo quan niệm của Lăo Tử. Chúng ta không nên v́ bất đồng mà dẫn đến bất ḥa.
Hiện nay, trên thế giới liên tục xảy ra những cuộc chiến tranh tôn giáo, chiến tranh sắc tộc đẫm máu là do có sự bất đồng trong quan điểm và dẫn đến bất ḥa. Ở Bắc Ireland, Tin Lành và Thiên Chúa giáo từng bắn giết nhau rất dă man cũng v́ có sự bất đồng. Trong đạo Phật, vẫn c̣n t́nh trạng chùa này với chùa kia, Thầy này với Thầy kia đồng nhau về quan điểm nhưng cư xử với nhau nhiều khi không ḥa thuận, thích chỉ trích, hiềm khích, hơn thua với nhau. Theo Lăo Tử, đó là :“đồng nhi bất ḥa”. Như vậy, vô t́nh chúng ta trở thành những người tiểu nhân như Lăo Tử đă phê phán. Để khắc phục t́nh trạng này, chúng ta phải cố gắng xây dựng đạo Phật trở thành một cộng đồng gồm những người vừa đồng lại vừa ḥa. Đó là những người đồng hướng đến con đường giải thoát, đồng thờ kính Đức Phật và cư xử với nhau hết sức nho nhă, ḥa thuận. Đây là mục tiêu mà tất cả chúng ta phải hướng đến.
Về sau, khi đă trải qua nhiều năm tháng tu hành chín chắn, đôi lúc chúng ta nhận ra Thầy ḿnh, sư huynh ḿnh vẫn có những điểm chưa hoàn toàn đúng. Đây là một thực tế, một sự thật chúng ta cần phải đối diện, cũng là sự cần thiết cho đạo Phật. V́ sở dĩ đạo Phật phát triển được là nhờ người sau biết học hỏi người trước và người sau giỏi hơn người trước. Tuy nhiên, khi nhận ra những điểm chưa đúng của Thầy hay của sư huynh, chúng ta phải có thái độ đúng đắn trong cư xử. Chúng ta không được phản bác Thầy, phải biết bỏ qua những điểm không đáng để giữ chặt t́nh thầy tṛ, t́nh huynh đệ. V́ đó là những t́nh cảm vô cùng thiêng liêng.
Khi c̣n nhỏ, chúng ta vâng lời Thầy, vâng lời sư tỉ, sư huynh để học hỏi. Khi lớn lên, dù ở vị trí nào, chúng ta cũng tiếp tục nhu thuận, vâng lời để thầy bạn được vui. V́ lúc này, hạnh nhu thuận không phải để học hỏi mà là biểu hiện của ḷng hiếu. Đừng bao giờ nghĩ rằng ḿnh đă hơn Thầy và tỏ ra tự cao, tự đại. Đó là tội bất kính, bất hiếu với Thầy, người đă cưu mang, dạy dỗ, cho ḿnh niềm tin và ánh sáng để đi trong cuộc đời này. Chúng ta phải luôn ghi nhớ: dù là người nổi tiếng, dù ở tột đỉnh vinh quang, muôn đời chúng ta vẫn là người học tṛ bé nhỏ trước Thầy. V́ vậy, chúng ta phải cố gắng vâng lời Thầy. Đó chính là ḷng hiếu trong đạo Phật.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
QuangQuy
Hội viên
Đă tham gia: 11 May 2004
Nơi cư ngụ: Vietnam
Hiện giờ: Offline
Bài gửi: 410
|
| Msg 320 of 349: Đă gửi: 26 May 2005 lúc 7:25am | Đă lưu IP
|
|
|
4. ĐỐI VỚI PHẬT PHÁP.
Thời đại ngày càng phát triển, tư tưởng con người ngày càng tiến bộ và sâu sắc hơn. Đạo Phật cũng phải phát triển và tiến bộ vượt hơn thời đại mới xứng đáng là ánh sáng dẫn đường cho nhân loại. Thời Đức Phật, Ngài nói rất đơn sơ, cô đọng, các vị Thánh có thể hiểu được nhưng người đời sau không thể nào hiểu nổi. V́ vậy, qua sáu trăm năm kể từ khi Phật nhập Niết Bàn, rất nhiều vị luận sư đă viết những bộ luận nổi tiếng để bổ sung cho lư luận của đạo Phật. Đó là việc làm rất cần thiết để đạo Phật phát triển. Càng về sau, giáo lư của đạo Phật càng được các vị luận sư phân tích và bổ sung thêm. Bên Nam tông, sự bổ sung giáo lư không nhiều nhưng Bắc tông, điều này thể hiện rất rơ. Phát minh được điều ǵ, các vị bổ sung ngay vào giáo lư của đạo Phật.
Ngày nay, sự phát triển trong đạo Phật c̣n đ̣i hỏi gay gắt hơn trước nữa. Cùng với khoa học, tư tưởng con người đă tiến bộ vượt bậc. Nếu vẫn c̣n tin rằng đạo Phật là chân lư tuyệt đối, là ánh sáng phía trước soi rọi cho thế gian đi theo, chúng ta phải có bổn phận đưa đạo Phật phát triển vượt lên trước thời đại. Muốn làm được điều đó, chúng ta phải tiếp tục phát triển trên lư luận của đạo Phật. Nhờ kiến thức, nhờ kinh điển, nhờ kinh nghiệm tu hành, chúng ta phải luôn luôn t́m ṭi những điều mới, điều đúng để góp phần làm cho đạo Phật phong phú hơn. Đây thực sự là điều cần thiết và cũng là bổn phận của tất cả các Tăng sĩ trong thời đại hôm nay. Sống trong thời đại khoa học phát triển rất nhanh, tư tưởng con người phát triển vượt bậc như vậy mà đạo Phật không theo kịp th́ đạo Phật không c̣n là chỗ dựa, là người dẫn đạo cho thế gian, cho cuộc đời nữa. Đến lúc đó, người ta sẽ không cần đến chúng ta và đạo Phật cũng khó mà tồn tại.
Nghĩ đến điều này, chúng ta phải làm sao cho đạo Phật phát triển mạnh mẽ để khi nh́n vào, mọi người vẫn thấy đạo Phật tràn đầy ích lợi cho cuộc sống của họ. Chúng ta phải làm sao để con người dù có bay vào không gian, lên được đến sao Hỏa, sao Kim hay lặn sâu xuống đáy đại dương; dù cuộc sống có đầy đủ tiện nghi: xử lư mọi việc bằng computer, có đầu máy vidéo, ti vi, tủ lạnh,… họ vẫn thấy đạo Phật thật sự cần thiết cho cuộc sống của họ. Đạo Phật sẽ hướng đạo và đem lại ích lợi cho họ. Lúc ấy, con người sẽ t́m đến với đạo Phật, t́m đến với chúng ta.
Tuy nhiên, phát triển đạo Phật, bổ sung thêm được nhiều điều mới mẻ cho đạo Phật nhưng chúng ta phải luôn luôn dựa vào giáo lư đă có, phải tôn trọng kinh điển cũ. Đó cũng là sự nhu thuận đối với cổ nhân. Đừng bao giờ v́ t́m được những điều mới mà chúng ta làm cuộc cách mạng thay đổi tất cả, gây nên sự khuấy động quá lớn trong đạo Phật. Đó là hành động cực đoan, quá khích và hiếu thắng của những người trẻ tuổi. Chúng ta phải tỏ ra chín chắn, trưởng thành, già dặn hon so với điều ḿnh vừa t́m được. Dù t́m ra được những điều rất mới nhưng lúc nào chúng ta cũng nhẹ nhàng, tôn trọng cái cũ. Làm như vậy, những người đă từng quen với nề nếp cũ vẫn hoan hỉ đón nhận những giáo lư mới của chúng ta. Nhờ vậy, đạo Phật ngày càng phát triển mà không có sự chống đối, mâu thuẫn giữa cái mới và cái cũ. Thái độ ấy của chúng ta gọi là nhu thuận, nhẹ nhàng, tôn trọng cổ nhân.
|
| Quay trở về đầu |
|
| |
|
|
Diễn đàn bị khoá)
Chủ đề: TÂM LƯ ĐẠO ĐỨC hay những bài học về ĐẠO ĐỨC!
